د ایران او اروپایي ډیپلوماټان به د جمعې په ورځ په استانبول کې سره وګوري ترڅو د تهران د اټومي پروګرام په اړه د موجوده ستونزې د حل  لپاره وروستۍ هڅې پیل کړي.

د بریتانیا، فرانسې او جرمني استازي، چې د E3 هېوادونو په نوم پېژندل کېږي، به د ایران په قونسلګرۍ کې سره راټول شي. دا خبرې د ایران او اسرائیل ترمنځ د جون میاشتې ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته لومړنۍ خبرې دي، چې په ترڅ کې د امریکا د ایران پر اټومي تاسیساتو بریدونه کړي وو.

د اروپایي ډیپلوماټانو په وینا، د بندیزونو بیاځلي پلي کېدل، چې د "سنیپ‌بیک" میکانیزم په نوم یادېږي، لا هم د خبرو اترو په میز کې دي. یو اروپایي ډیپلوماټ چې د خبرو د حساسیت له امله یې نوم نه دی اخیستل شوی، وویل: "ایرانیانو ته وړاندیز شوی چې که دوی د ډیپلوماټیکو هڅو لپاره جدي ګامونه واخلي، د (د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې) سره بشپړه همکاري بیا پیل کړي او د لوړ غني شوي یورانیم په اړه اندېښنې حل کړي، نو د سنیپ‌بیک پلي کېدل ځنډېدلی شي."

اروپایي مشران وايي که د ایران د اټومي پروګرام د محدودولو په برخه کې پرمختګ ونه شي، نو د اګست تر پایه به بندیزونه بیا پلي شي. په ورته وخت کې، تهران ویلي چې امریکا، چې د ۲۰۱۵ کال له تړون څخه د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دوره کې وتلې وه، باید په خبرو اترو کې خپل باور بیا جوړ کړي.

د ایران مرستیال وزیر کاظم غریب‌آبادي ویلي چې د ایران ګډون د "څو کلیدي اصولو" پورې تړلی دی، چې پکې د ایران باور بیا رغول شامل دي، ځکه چې ایران په متحده ایالاتو هېڅ باور نه لري. نوموړي په یوه ټولنیزه رسنۍ کې په یوه پیغام کې ویلي چې خبرې باید د پټو اجنډاوو لپاره لکه نظامي اقداماتو لپاره ونه کارول شي.

غریب‌آبادي ټینګار کړی چې د ایران حق ته چې د خپلو مشروع اړتیاوو سره سم یورانیم غني کړي باید درناوی وشي او بندیزونه باید لرې شي.

ایران په بیا بیا ګواښ کړی چې که بندیزونه بیا پلي شي، نو له اټومي نه خپرېدو تړون څخه به ووځي، چې دغه تړون ایران ته د اټومي وسلو د جوړولو څخه د ډډې کولو ژمنه ورکوي.

د جمعې خبرې به د مرستیال وزیرانو په کچه ترسره شي، چې ایران به خپل مرستیال وزیر مجید تخت روانچي واستوي. ورته غونډه د مې په میاشت کې هم په استانبول کې شوې وه.

د E3 استازو هویت لا روښانه نه دی، خو تمه کېږي چې د اروپایي اتحادیې د بهرني سیاست مرستیال کمیشنر به ګډون وکړي. بریتانیا، فرانسه او جرمني د ۲۰۱۵ کال د تړون لاسلیک کوونکي وو، چې له امریکا، روسیې او چین سره یې یوځای کړی و. کله چې امریکا په ۲۰۱۸ کال کې له تړون څخه ووتله، ټرمپ ټینګار وکړ چې تړون کافي سخت نه دی.

د اسرائیل او امریکا د بریدونو وروسته، چې د امریکایي B-52 بمباروونکو درې اټومي ځایونه په نښه کړل، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د E3 هېوادونه په دوه مخې چلند تورن کړل، ویې ویل چې دوی خپلې ژمنې نه دي پوره کړې او د اسرائیل بریدونه یې ملاتړ کړي دي.

د دې شخړې په ترڅ کې، چې ایران په ځواب کې په اسرائیل د توغندیو بریدونه وکړل او په قطر کې یې د امریکا پر یوه اډه برید وکړ، راتلونکې لار لا هم نامعلومه ده. اروپایي چارواکو ویلي چې دوی غواړي د نورو شخړو مخه ونیسي او د خبرو اترو له لارې حل ته چمتو دي، خو خبرداری یې ورکړی چې وخت په تېریدلو دی.

د ایران د اټومي انرژۍ د سازمان ویاند د پنجشنبې په ورځ وویل چې د هېواد اټومي صنعت به د اسرائیل او امریکا د وروستیو بریدونو وروسته بیا وده وکړي او پرمختګ به وکړي.