سیاست
3 د لوستلو دقیقې
تایلینډ پاچا ته د سپکاوي په تور امریکایی استاد نیولی
پاول چیمبرز، یو امریکایی استاد چې له یوې لسیزې څخه زیات وخت راهیسې په تایلینډ کې د سیاست تدریس کوي، د شاهي کورنۍ د سپکاوي په تور ونیول شو. هغه د محاکمې دمخه توقیف شوي کس په توګه په زندان کې ساتل کیږي پداسې حال کې چې هغه د ضمانت غوښتنې په تمه ده.
تایلینډ پاچا ته د سپکاوي په تور امریکایی استاد نیولی
Thai King Maha Vajiralongkorn and his close family are protected from criticism by the lese-majeste law, with each offence punishable by up to 15 years in jail. / Reuters
10 اپریل 2025

يو مشهور امريکايي استاد د سه شنبې په ورځ نيول شوی او د تايلنډ د پاچا د سپکاوي په تور تورن شوی دی، د هغه وکيل ويلي دي. دا د يو بهرني وګړي لپاره يو نادره پېښه ده چې د تايلنډ د سختو "لېز ماجېسټې" قوانينو لاندې تورن شي.

د هغه وکيل واناپات جنرومجيت وويل: پاول چيمبرز، چې له تېرو لسو کلونو څخه زيات يې په تايلنډ کې د جنوب ختيځې اسيا سياست تدريس کړی، اوس د محکمې د پرېکړې تر انتظار لاندې په توقيف کې دی. "هغه دغه تور رد کړی دی،" واناپات وويل.

د تايلنډ پاچا مها وجيرالونګکورن او د هغه کورنۍ د "لېز ماجېسټې" قانون له مخې د نيوکو څخه خوندي دي، چې د هرې سرغړونې سزا تر ۱۵ کلونو پورې بند دی.

د تايلنډ پوځ د روان کال په لومړيو کې د چيمبرز پر وړاندې شکايت ثبت کړی و، چې هغه د شمالي تايلنډ په ناريزوون پوهنتون کې استاد دی. دغه شکايت د يوې مقالې په اړه و چې د يو انلاين بحث سره يې تړاو درلود.

واناپات وويل: هغه ته تېره اوونۍ د تور خبر ورکړل شو او ورته وويل شول چې د سه شنبې په ورځ د شمالي فيتسانولوک ولايت د پوليس په يوه حوزه کې حاضر شي ترڅو رسمي ځواب ورکړي. "موږ بايد ټول جزئيات وڅېړو، خو مدافع وويل چې هغه دا کار نه دی کړی، او زه باور لرم چې قانون به هغه خوندي کړي.

امريکا اندېښمنه ده

د امريکا د بهرنيو چارو وزارت په يو بيان کې وويل چې دوی د دې نيولو په اړه "اندېښمن" دي او زياته يې کړه چې "موږ د خپلو اتباعو د ملاتړ لپاره خپله دنده جدي ګڼو."

"دا پېښه زموږ د اوږدمهاله اندېښنو پخلی کوي چې د تايلنډ د پاچا د سپکاوي قوانين څنګه کارول کېږي. موږ د تايلنډ چارواکو څخه غواړو چې د بيان ازادۍ ته درناوی وکړي،" په بيان کې زياته شوې.

چيمبرز تېره اوونۍ رسنيو ته وويل چې هغه د دې حالت له امله "ويرېدلی" دی، خو د امريکا سفارت او د خپل پوهنتون همکاران يې ملاتړ کوي.

په وروستيو کلونو کې د تايلنډ د پاچا د سپکاوي قانون لاندې تورونه زيات شوي دي، او منتقدين وايي چې دا قانون د مخالفتونو د غلي کولو لپاره کارول کېږي.

د تايلنډ د بشري حقونو لپاره وکيلانو ويلي چې دا د يو بهرني وګړي لپاره "نادره" ده چې د داسې تورونو سره مخ شي. نړيوالو څارونکو د دې قانون د زياتېدونکي کارونې په اړه اندېښنه څرګنده کړې، چې د پوهانو، فعالانو، او حتی زده کوونکو پر وړاندې کارول کېږي.

تېر کال په شمالي تايلنډ کې يو سړی د پاچاهۍ د سپکاوي په تور لږ تر لږه ۵۰ کلونو لپاره بندي شو، په داسې حال کې چې يوې ښځې ته په ۲۰۲۱ کال کې ۴۳ کاله بند ورکړل شو.

او په ۲۰۲۳ کال کې يو سړی د دوه کلونو لپاره بندي شو ځکه چې هغه د ربړي مرغانو طنزي کيلېنډرونه پلورل چې محکمې وويل د پاچا سپکاوی يې کړی.

وپلټۍ
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې