تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
ترکي څارنوالانو د نیټنیاهو او ۳۴ نورو کسانو لپاره د عمر قید غوښتنه وکړه
د استانبول د لوی څارنوالۍ دفتر د اسرائیلو د لومړي وزیر نیټنیاهو په ګډون د ۳۵ شکمنو کسانو په وړاندې اقامه د دعوا چمتو کړی دی. دا اقامه د دعوا تېر کال غزې ته د بشري مرستو وړونکي "ګلوبل صمود" ) کاروان پر وړاندې د وسله وال برید په تړاو دی.
ترکي څارنوالانو  د نیټنیاهو او ۳۴ نورو کسانو لپاره د عمر قید غوښتنه وکړه
ترکي څارنوالانو د نیټنیاهو او ۳۴ نورو کسانو لپاره د عمر قید غوښتنه وکړه / AA

څارنوالانو د نیټنیاهو په ګډون د ۳۵ شکمنو کسانو لپاره د زرګونو کلونو بند غوښتنه کړې، چې د ۲۰۲۵ کال د سمندري برید پرمهال پر "بشریت ضد جرمونو" تورن دي.

د استانبول د لوی څارنوالۍ دفتر د اسراییلو د لومړي وزیر بنیامین نیټنیاهو په ګډون د ۳۵ شکمنو کسانو په وړاندې اقامه د دعوا چمتو کړی دی. دا اقامه د دعوا تېر کال غزې ته د بشري مرستو وړونکي "ګلوبل صمود" (Global Sumud) کاروان پر وړاندې د وسله وال برید په تړاو دی.

په دې اقامه د دعوا کې د هر شکمن لپاره د سخت عمر قید او تر ۴،۵۹۶ کلونو پورې د بند سزا غوښتل شوې ده. په تورونو کې "د بشریت ضد جرمونه"، "نسل وژنه" او "شکنجه" شامل دي.

د "ګلوبل صمود" کاروان فعالانو د ۲۰۲۵ کال په سپټمبر کې بشري مرستې رسولې چې د اسرائیلو سمندري ځواکونو په نړیوالو اوبو کې پرې برید وکړ. تورکیې دا څېړنې د سمندرونو د قانون په اړه د ملګرو ملتونو د کنوانسیون او د تورکیې د جزا قانون پر بنسټ پیل کړې دي.

سیستماټیکې سرغړونې

د تورکیې د عامه  اړیکو رئیس برهان الدین دوران وویل: "هرڅوک پوهېږي چې هغه (نیټنیاهو) هیڅ اخلاقي ارزښت او مشروعیت نه لري چې چا ته نصیحت وکړي." هغه نیټنیاهو تورن کړ چې سیمه یې د بې ثباتۍ په لور بیولې او زیاته یې کړه چې هغه به د "بشریت ضد جرمونو" ځواب ویونکی وي.

ترکي چارواکو یو ځل بیا په غزه او لبنان کې د روانو سرغړونو په وړاندې خپل دریځ څرګند کړ او د نړیوالو قوانینو پر مراعاتولو یې ټینګار وکړ. منتقدینو او سیمه ییزو مشرانو نیټنیاهو تورن کړ چې د جګړې اوږدولو لپاره په سیستماټیک ډول له اوربند څخه سرغړونه کوي.

د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر د غزې له اوربند سره سره، سرچینو د اسراییلو له خوا د ۲،۰۰۰ څخه د ډېرو سرغړونو پخلی کړی چې په پایله کې یې ۷۳۸ تنه وژل شوي دي. په لبنان کې، که څه هم د امریکا او ایران په منځګړیتوب دوه اونیز اوربند پلی شوی، خو اسرائیلو خپل "ابدي تیاره" عملیات جاري ساتلي او ادعا کوي چې دا هوکړه پر حزب الله د دوی پر بریدونو نه پلي کېږي. یوازې د تېرې چهارشنبې د همغږو بریدونو د مړو شمېر ۳۵۷ ته رسېدلی، چې ملګرو ملتونو دا د دې جګړې "تر ټولو ویجاړونکی" ګام بللی دی.

نړیوالې جنايي محکمې (ICC) په ۲۰۲۴ کال کې د نیټنیاهو د نیولو حکم صادر کړی و. د ۲۰۲۳ کال له اکتوبر راهیسې په غزه کې له ۷۲،۰۰۰ څخه ډېر فلسطینیان وژل شوي دي. د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې خبرداری ورکړی چې لبنان له خپل تر ټولو سخت بحران سره مخ دی، په ځانګړې توګه وروسته له هغه چې په ۱۰ دقیقو کې ۱۰۰ سیمې وویشتل شوې.

 

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله