د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر، حاکان فیدان، په سوریه کې د زیاتېدونکو کړکېچونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. هغه خبرداری ورکړی چې په ځانګړي ډول د سوریې په سویل کې د  سویدا په  ولایت کې د دروزي او بدوي ډلو ترمنځ وروستی تاوتریخوالی د هېواد ځمکنۍ بشپړتیا ته ګواښ پېښولی شي.

فیدان د تورکیې له یوې رسنۍ سره په خبرو کې وویل چې تورکیې اړینه وګڼله چې د سوریې په بېلابېلو برخو کې د ډلو د خوځښتونو له امله خبرداری ورکړي.

هغه زیاته کړه: "موږ د هېواد په شمال، جنوب، ختیځ او لوېدیځ کې د دې ډلو څرګندونې او کړنې ولیدې. د تورکیې په توګه، موږ اړ وو چې خپل خبرداری ورکړو ځکه چې موږ د سوریې د یووالي او ځمکنۍ بشپړتیا ملاتړ کوو."

فیدان ټینګار وکړ چې د تورکیې موخه د سیمه‌ییز امنیت او ثبات ډاډمن کول دي، چې د ګاونډیو هېوادونو، اروپایي اتحادیې او امریکا د هڅو سره همغږي لري.

هغه زیاته کړه چې تورکیه په سوریه کې د سوله‌ییز بدلون ملاتړ ته دوام ورکوي او د نوي سوریایي حکومت وروستي غبرګونونه یې هڅوونکي بللي دي.

فیدان خبرداری ورکړ چې ځینې بهرني لوبغاړي هڅه کوي د سوریې بې‌ثباتي د خپلو ستراتیژیکو موخو لپاره وکاروي.

هغه وویل: "موږ تل لیدلي چې ځینې لوبغاړي غواړي سوریه په ګډوډۍ کې پاتې شي، ترڅو د دې هېواد د پیاوړتیا مخه ونیسي."

د خبرو غوښتنه

فیدان د سویدا وروستي تاوتریخوالي غندنه وکړه او د چټکې حساب ورکونې غوښتنه یې وکړه. هغه له ټولو ډلو وغوښتل چې د قومي یا مذهبي هویتونو د ساتنې په پلمه د سوریې یووالي ته ګواښ رامنځته  نکړي.

هغه وویل: "دا تاوتریخوالی د منلو وړ نه دی. موږ د هر هغه عمل مخالفت کوو چې ملي یووالي ته زیان رسوي، که هغه د قومي یا مذهبي ډلو د ځپلو په بڼه وي یا د هغوی د ساتنې په نوم د هېواد په خطر کې اچول وي."

هغه زیاته کړه چې تورکیه غواړي ټولې ډلې د سوریې د قومي او مذهبي ټولنو حقونو ته درناوی وکړي، په داسې حال کې چې یوازې مرکزي حکومت باید وسله ولري.

فیدان وویل: "دولت باید خپله واکمني د ډلو د ځپلو لپاره ونه کاروي، خو په ورته وخت کې هېڅوک باید د دولت له کنټرول څخه بهر وسله ونه لري."

هغه ټینګار وکړ چې د SDF ډلې لپاره اړینه ده چې د سوریې له مرکزي حکومت سره په خپله خوښه او بې له کوم شرطه هوکړه وکړي.

هغه وویل: "دا اړینه ده چې SDF له مرکزي حکومت سره په خپله خوښه هوکړه وکړي او په اخلاص سره عملي وکړي، پرته له دې چې کوم شرطونه ولري. که دوی د امنیت تضمین غواړي، تورکیه چمتو ده چې د دې هوکړې شاهده وي."

هغه زیاته کړه چې د سوریې راتلونکی باید له بهرني پوځي نفوذ څخه پاک وي او د ټولو سوریایانو، په شمول د کردانو، حقونه باید خوندي شي.

د سوریي دولت بیا رغونې ملاتړ

فیدان وویل چې تورکیه د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې او په دفاعي همکاریو کې، د مشروع همکاریو ملاتړ کوي او د سوریې د امنیتي ادارو د بیا جوړولو لپاره مرسته کوي.

هغه وویل: "سوریه د خپلو ادارو د بیا رغونې لپاره جدي مرستې ته اړتیا لري. د امنیت، نظم یا خدماتو د برابرولو لپاره د پوځ، روغتیا، تعلیم او انرژۍ په څېر د کلیدي دولتي ادارو له بیا جوړونې پرته دا ناشونې ده."

په سویدا کې نښتې د جولای په ۱۳مه پیل شوې او د پراخې ګډوډۍ وېره یې رامنځته کړې ده.

فیدان د نه حل شویو کړکېچونو په اړه اندېښنه څرګنده کړه او اسرائیل یې تورن کړ چې د سوریې د حکومت د مداخلې مخه نیسي.

هغه وویل: "زموږ اعتراض تل دا و چې د سوریې حکومت باید د داسې مسایلو په اړه د مداخلې واک ولري."