د ټرمپ نویو تعرفو د اروپا د ونډو په بازار کې قوي زلزله رامنځته کړه
د اروپا د ونډو بازارونه چې د پنچشنبې او جمعې پر ورځو د خطر زنګ وهلی وو د شنونکو په وینا د "تاریخي" زلزلې سره مخ دي. د آلمان د DAX شاخص له ۵٪ څخه زیات خپله بیه د لاسه ورکړه، په داسې حال کې چې د پاریس CAC 40 هم ورته کچه کموالی تجربه کړ.
له توکیو څخه تر شانګهای، سیول او تایپې پورې، د آسیا د بازارونو مهم شاخصونه، چې ځینې یې د جمعې په ورځ تړلي وو، د دوشنبې په ورځ د تورې ورځې سره مخ شول. په هانګ کانګ کې، د هانګ سینګ شاخص له ۱۳٪ څخه زیات راولوېد - دا د ۱۹۹۷ راهیسې تر ټولو بد حالت دی - په داسې حال کې چې وال سټریټ د جمعې په ورځ د ۲۰۲۰ راهیسې تر ټولو بدې ورځې تجربه کړې.
کله له ډونلډ ټرمپ څخه د ونډو بازارونو د خپل ارزښت د لاسه ورکولو او د احتمالي اقتصادي زیانونو په اړه پوښتنه وشوه، هغه خپل دریځ بدل نه کړ او زیاته کړه ، "کله ناکله درملنه اړینه وي ترڅو روغتیا ترلاسه شي،"
هغه ډاډ ورکړ چې د دې اقداماتو له اعلان وروسته یې هېواد "ډېر قوي" شوی دی او زیاته یې کړه چې د ونډو د بازارونو د بیو راټیټیدل د هغه اراده نه وه.
د امریکا ولسمشر، چې په خپلو اقتصادي شریکانو د "لوټلو" تور لګوي، په ټولو وارداتي محصولاتو باندې ۱۰٪ نړیوال ګمرکي مالیه وضع کړې ده.
دغه مالیه چې د شنبې په ورځ نافذ شوه، د چهارشنبې په ورځ به د څو مهمو سوداګریزو شریکانو لپاره لوړه شي، په ځانګړي ډول د اروپایي اتحادیې لپاره (۲۰٪) او د چین لپاره (۳۴٪.
چین په ځواب کې اعلان وکړ چې په امریکایي وارداتو باندې به ۳۴٪ مالیه وضع کړي. دا اقدامات د دې لپاره دي چې امریکا "سمې لارې" ته راوګرځوي، د دوشنبې په ورځ د چین د سوداګرۍ مرستیال وزیر لینګ جي وویل. هغه ټینګار وکړ چې چین به د بهرنیو پانګونو لپاره "یو خوندي ځای" پاتې شي.
د بازارونو د ګډوډۍ په وړاندې، د چین اصلي دولتي صندوق ویلي چې غواړي د بازارونو "ثابت فعالیت" کې مرسته وکړي.
ډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ په خپل ټولنیز شبکه ټروت سوشیال کې ولیکل: "موږ له چین، اروپایي اتحادیې او نورو ډیرو سره لوی سوداګریز کسرونه لرو.
هغه زیاته کړه: "یوازینۍ لار د دې ستونزې د حل لپاره ګمرکي مالیې دي، چې د امریکا لپاره به لسګونه میلیارده ډالر عاید راوړي.
بیجینګ د دوشنبې په ورځ تور ولګاوه چې امریکا د "متقابل عمل" په نوم د واکمنۍ هڅه کوي.
ټرمپ وویل چې د اونۍ په پای کې یې له ډیرو اروپایانو، آسیایانو او نورو سره خبرې کړي دي. هغه وویل: "هغوی ټول په بې صبرۍ سره یوه هوکړه غواړي.
اروپایان غواړي خبرې وکړي، خو خبرې به هغه وخت وشي چې هغوی موږ ته په کلني ډول ډېرې پیسې راکړي،"
د مالیې وزیر سکاټ بیسنټ د NBC چینل ته وویل: "له ۵۰ څخه زیات هېوادونه د خپلو ګمرکي خنډونو، مالیو او د اسعارو د کنټرول د بندولو په اړه له حکومت سره اړیکه نیولې ده.
هغه زیاته کړه: "موږ به وګورو چې د هغوی وړاندیزونه څومره د باور وړ دي. خو د ۲۰، ۳۰، ۴۰ یا ۵۰ کلونو د بد چلند وروسته، تاسو نشئ کولی له صفر څخه پیل وکړئ.
هغه خبرداری ورکړ: "دا هغه ډول موضوع نه ده چې تاسو یې په څو ورځو یا اونیو کې حل کړئ. دا مالیې ښایي څو میاشتې په ځای پاتې شي.
اروپایي مشران د اونۍ په پای کې په پرلهپسې ډول اړیکې نیولې دي، مخکې له دې چې د دوشنبې په ورځ په لوکزامبورګ کې د اروپایي اتحادیې د بهرنیو سوداګرۍ وزیرانو غونډه ترسره شي ترڅو د امریکا په وړاندې د "اروپایي ځواب" لپاره تیاری ونیسي.
بروکسل ژمنه کړې چې له واشنګټن سره د دې "ناانصافي" مالیو په وړاندې "جدي خبرې اترې" پیل کړي.
د رکود خطر
د اسرائیل لومړی وزیر بنیامین نتانیاهو به د دوشنبې په ورځ په واشنګټن کې له ټرمپ سره وګوري ترڅو د نوو ګمرکي مالیو په ګډون نورې موضوعات وڅېړي. ویتنام د "لږ تر لږه ۴۵ ورځو" مهلت غوښتنه کړې ترڅو "تر ټولو ژر یوې هوکړې ته ورسیږي،" د کمونیست ګوند عمومي منشي تو لام وویل.
د سپینې ماڼۍ د اقتصادي چارو سلاکار کیون هیسټ وویل چې د سوداګریزې جګړې له امله به د امریکا اقتصاد ډېر زیان ونه ویني، که څه هم هغه ومنله چې "د بیو لوړوالی" ممکن وي.
هغه ټینګار وکړ: "زه فکر نه کوم چې د امریکا په مصرف کوونکو به لوی اغېز ولیدل شي.
ډونالډ ټرمپ هم وویل: "زه فکر نه کوم چې انفلاسیون به لویه ستونزه وي.
خو ډېری اقتصادپوهان تمه لري چې په وارداتي محصولاتو باندې نوې مالیې به د انفلاسیون زیاتوالی او د مصرف کمښت رامنځته کړي.
سټیو کوچرین، چې د موډیز انالیتیکس لپاره د آسیا-پاسیفیک سیمه کې مشر اقتصادپوه دی، خبرداری ورکړ: "موږ ښایي ډېر ژر په متحده ایالاتو کې د رکود شاهدان شو.