نړۍ
3 د لوستلو موده (...) دقیقې
د آسترالیا په جنوب ختیځ کې په ځنګلونو کې د اور لګېدونو له امله پراخې سیمې سوځيدلي دي
اسټرالیا په سویل ختیځ کې چټک خپرېدونکي ځنګلي اورونه د خلکو تخلیه کول اړین کوي او زرګونه جریبه ځمکه سوځوي.
00:00
د آسترالیا په جنوب ختیځ کې په ځنګلونو کې د اور لګېدونو  له امله پراخې سیمې سوځيدلي دي
استرالیا / TRT Global
17 فبروري 2025

د سه شنبې په ورځ، کله چې د اسټرالیا په سویل ختیځ کې د زرګونو جریبو ملي پارک سوځېده او یوه کرنیزه ټولنه د تخلیې کولو اړتیا درلوده، اور وژونکي په ناهیلۍ سره هڅه کوله چې د چټک خپرېدونکي اور مخه ونیسي.

د دوشنبې په ماښام د تندر د غورځیدو په نتیجه کې د ویکټوریا ایالت د پلازمېنې ملبورن څخه شاوخوا ۳۰۰ کیلومتره لویدیځ لور ته په ګرامپینز ملي پارک کې، چې د ځنګلي غرونو لړۍ ده، څو ځایونو کې  اورلګیدنې پیل کړې.

د بیړنيو حالاتو خدماتو وویل چې د ایالت په لویدیځ کې د لیټل ډیزرټ ملي پارک کې یو بل چټک خپرېدونکی اور په ۲۴ ساعتونو کې نږدې ۶۵،۰۰۰ هکټاره (۱۶۰،۰۰۰ جریبه) ځمکه په ایرو بدله کړې، چې دا د سنګاپور په اندازه ساحې د سوځیدو په معنا دي.

دې اورلګیدونو  د سه شنبې په ماسپښین د ګواښ کچه نوره هم لوړه کړه د ډیمبولا کلیوالي سیمې خلک تخلیه  کولو ته اړ کړل.

د بیړني حالت مدیریت کمیشنر ریک نوجنټ خبریالانو ته وویل "زه ډېر خوښ یم چې هیڅ ځاني تلفات نشته او د ټپي کېدو هیڅ پېښه نه ده راپور شوې."

د ویکټوریا د ځنګلي اورلګیدونو پر خلاف د مبارزې د  مدیریت څخه کریس هارډمن خبرداری ورکړ چې په راتلونکو څو ورځو کې به د هوا حالت د اور د خپرېدو امکان زیات کړي.

هغه وویل "اوس مهال اور وژونکي پلان لري چې د ټولنو د ساتنې لپاره هر ممکن کار وکړي."

'په ویکټوریا باندې د تودوخې ګنبده'

 د هوا پېژندنې ادارې متخصص کیوین پارکین وویل چې د شنبې په ورځ به د ویکټوریا په ځینو برخو کې د ګرمۍ څپې شرایط راشي، چې د اور خطرونه به نور هم زیات کړي.

"راتلونکو اوو څخه تر لسو ورځو ته په کتو سره، اصلي پیغام دا دی چې په ویکټوریا باندې به د تودوخې ګنبده حاکمه وي.

"که موږ د اونۍ په پای کې په ټول ایالت کې د ګرمۍ څپې شرایط ووینو او په راتلونکۍ اونۍ کې دوام ومومي، حیران نشئ.

"ځمکه وچه ده او که موږ دا تاوده شرایط وینو، دا به ځمکه نوره هم وچه کړي."

څېړونکو موندلې چې لوړې تودوخې په ټوله اسټرالیا کې د طبیعي افتونو د شدت د زیاتېدو لامل کیږي.

ساینس پوهانو له ۱۹۵۰ کلونو راهیسې په ټول هېواد کې په شدیدو اورونو کې د پام وړ زیاتوالی مستند کړی دی.

د ۲۰۱۹-۲۰۲۰ کلونو بې ساري "تور اوړي" ځنګلي اورونو د ۳۳ کسانو او میلیونونو ژویو د مړینې لامل شول، پراخه ځنګلي سیمې یې له منځه یوړې او لوی ښارونه یې په درنو لوګیو کې ډوب کړل.

وپلټۍ
د پاکستاني طالبانو له خوا پر امنیتي پوسته برید کې شپږ سرتېري وژل شوي
جاپان د ۷.۶ درجې زلزلې وروسته د توسونامي خبرداری ورکړی
اردوغان د اسد وروسته د سوریې پرمختګ ستایلی او د ملي یووالي لپاره یې د دوامداره ملاتړ ژمنه وکړه
تورکیې او هنګري د ستراتیژیک شراکت د پیاوړتیا لپاره د امنیت او کلتور په برخو کې تړونونه لاسلیک کړل
د اوسلو په یوه سوداګریز مرکز کې ډزې شوي، مشکوک کس نیول شوی
پاکستان لوی درستیز منیر له افغانستانه غوښتي  د اسلام اباد او تحریک طالبان پاکستان  ترمنځ یو غوره کړي
د تورکیې ولسمشر اردوغان د وینزویلا له ولسمشر مادورو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
پاکستان د بلوچستان په ایالت کې په عملیاتو کې د ۱۲ وسله والو د  وژلو نه خبر ورکړ.
افغان چارواکي: د پاکستان له لوري په برید  کې ۴ ملکي وګړي وژل شوي دي
اسرائيلي ځواکونو په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې پنځه تاریخي اثار ضبط کړل
ګوستاوو پترو: کولمبیا د مخدره توکو پر وړاندې د مبارزې په پلمه ګواښل کیږي
نن په تورکیه او نړۍ کې د تورکي قهوې نړیواله ورځ ده.
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر  هاکان فیدان به د دوحې په ۲۳مه غونډه کې ګډون وکړي
په غزه کې د اسرائیلو ملاتړې ملیشې مشر ووژل شو
پاکستان: په بلوچستان کې په تېرو ۳ میاشتو کې په ترسره شوو عملیاتو کې تر ۱۰۰ ډېر وسله وال وژل شوي دي