نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د آسترالیا په جنوب ختیځ کې په ځنګلونو کې د اور لګېدونو له امله پراخې سیمې سوځيدلي دي
اسټرالیا په سویل ختیځ کې چټک خپرېدونکي ځنګلي اورونه د خلکو تخلیه کول اړین کوي او زرګونه جریبه ځمکه سوځوي.
00:00
د آسترالیا په جنوب ختیځ کې په ځنګلونو کې د اور لګېدونو  له امله پراخې سیمې سوځيدلي دي
استرالیا / TRT Global
17 فبروري 2025

د سه شنبې په ورځ، کله چې د اسټرالیا په سویل ختیځ کې د زرګونو جریبو ملي پارک سوځېده او یوه کرنیزه ټولنه د تخلیې کولو اړتیا درلوده، اور وژونکي په ناهیلۍ سره هڅه کوله چې د چټک خپرېدونکي اور مخه ونیسي.

د دوشنبې په ماښام د تندر د غورځیدو په نتیجه کې د ویکټوریا ایالت د پلازمېنې ملبورن څخه شاوخوا ۳۰۰ کیلومتره لویدیځ لور ته په ګرامپینز ملي پارک کې، چې د ځنګلي غرونو لړۍ ده، څو ځایونو کې  اورلګیدنې پیل کړې.

د بیړنيو حالاتو خدماتو وویل چې د ایالت په لویدیځ کې د لیټل ډیزرټ ملي پارک کې یو بل چټک خپرېدونکی اور په ۲۴ ساعتونو کې نږدې ۶۵،۰۰۰ هکټاره (۱۶۰،۰۰۰ جریبه) ځمکه په ایرو بدله کړې، چې دا د سنګاپور په اندازه ساحې د سوځیدو په معنا دي.

دې اورلګیدونو  د سه شنبې په ماسپښین د ګواښ کچه نوره هم لوړه کړه د ډیمبولا کلیوالي سیمې خلک تخلیه  کولو ته اړ کړل.

د بیړني حالت مدیریت کمیشنر ریک نوجنټ خبریالانو ته وویل "زه ډېر خوښ یم چې هیڅ ځاني تلفات نشته او د ټپي کېدو هیڅ پېښه نه ده راپور شوې."

د ویکټوریا د ځنګلي اورلګیدونو پر خلاف د مبارزې د  مدیریت څخه کریس هارډمن خبرداری ورکړ چې په راتلونکو څو ورځو کې به د هوا حالت د اور د خپرېدو امکان زیات کړي.

هغه وویل "اوس مهال اور وژونکي پلان لري چې د ټولنو د ساتنې لپاره هر ممکن کار وکړي."

'په ویکټوریا باندې د تودوخې ګنبده'

 د هوا پېژندنې ادارې متخصص کیوین پارکین وویل چې د شنبې په ورځ به د ویکټوریا په ځینو برخو کې د ګرمۍ څپې شرایط راشي، چې د اور خطرونه به نور هم زیات کړي.

"راتلونکو اوو څخه تر لسو ورځو ته په کتو سره، اصلي پیغام دا دی چې په ویکټوریا باندې به د تودوخې ګنبده حاکمه وي.

"که موږ د اونۍ په پای کې په ټول ایالت کې د ګرمۍ څپې شرایط ووینو او په راتلونکۍ اونۍ کې دوام ومومي، حیران نشئ.

"ځمکه وچه ده او که موږ دا تاوده شرایط وینو، دا به ځمکه نوره هم وچه کړي."

څېړونکو موندلې چې لوړې تودوخې په ټوله اسټرالیا کې د طبیعي افتونو د شدت د زیاتېدو لامل کیږي.

ساینس پوهانو له ۱۹۵۰ کلونو راهیسې په ټول هېواد کې په شدیدو اورونو کې د پام وړ زیاتوالی مستند کړی دی.

د ۲۰۱۹-۲۰۲۰ کلونو بې ساري "تور اوړي" ځنګلي اورونو د ۳۳ کسانو او میلیونونو ژویو د مړینې لامل شول، پراخه ځنګلي سیمې یې له منځه یوړې او لوی ښارونه یې په درنو لوګیو کې ډوب کړل.

وپلټۍ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځه نښته او د پاکستان لخوا د افغانستان په څو ښارونو بمبار
د افغانستان او پاکستان ترمنځه یو ځل بیا درنده جګړه پيل شوې ده.
سوريې په سویدا کې د بندیانو د تبادلې عملیات پیل کړل
جرمني د لومړي ځل لپاره ۲۰ افغان مجرمین په مستقیم ډول کابل ته ډیپورټ کړل
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد: د پاکستان بریدونو ته به پوځي ځواب ورکړل شي
د امریکا د هوايي ځواک پخوانی پیلوټ د چینايي پوځ د روزنې په تور ونیول شو
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر په انقره کې د اسلامي همکارۍ سازمان د ډیپلوماټانو کوربه توب وکړ