نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د آسترالیا په جنوب ختیځ کې په ځنګلونو کې د اور لګېدونو له امله پراخې سیمې سوځيدلي دي
اسټرالیا په سویل ختیځ کې چټک خپرېدونکي ځنګلي اورونه د خلکو تخلیه کول اړین کوي او زرګونه جریبه ځمکه سوځوي.
00:00
د آسترالیا په جنوب ختیځ کې په ځنګلونو کې د اور لګېدونو  له امله پراخې سیمې سوځيدلي دي
استرالیا / TRT Global

د سه شنبې په ورځ، کله چې د اسټرالیا په سویل ختیځ کې د زرګونو جریبو ملي پارک سوځېده او یوه کرنیزه ټولنه د تخلیې کولو اړتیا درلوده، اور وژونکي په ناهیلۍ سره هڅه کوله چې د چټک خپرېدونکي اور مخه ونیسي.

د دوشنبې په ماښام د تندر د غورځیدو په نتیجه کې د ویکټوریا ایالت د پلازمېنې ملبورن څخه شاوخوا ۳۰۰ کیلومتره لویدیځ لور ته په ګرامپینز ملي پارک کې، چې د ځنګلي غرونو لړۍ ده، څو ځایونو کې  اورلګیدنې پیل کړې.

د بیړنيو حالاتو خدماتو وویل چې د ایالت په لویدیځ کې د لیټل ډیزرټ ملي پارک کې یو بل چټک خپرېدونکی اور په ۲۴ ساعتونو کې نږدې ۶۵،۰۰۰ هکټاره (۱۶۰،۰۰۰ جریبه) ځمکه په ایرو بدله کړې، چې دا د سنګاپور په اندازه ساحې د سوځیدو په معنا دي.

دې اورلګیدونو  د سه شنبې په ماسپښین د ګواښ کچه نوره هم لوړه کړه د ډیمبولا کلیوالي سیمې خلک تخلیه  کولو ته اړ کړل.

د بیړني حالت مدیریت کمیشنر ریک نوجنټ خبریالانو ته وویل "زه ډېر خوښ یم چې هیڅ ځاني تلفات نشته او د ټپي کېدو هیڅ پېښه نه ده راپور شوې."

د ویکټوریا د ځنګلي اورلګیدونو پر خلاف د مبارزې د  مدیریت څخه کریس هارډمن خبرداری ورکړ چې په راتلونکو څو ورځو کې به د هوا حالت د اور د خپرېدو امکان زیات کړي.

هغه وویل "اوس مهال اور وژونکي پلان لري چې د ټولنو د ساتنې لپاره هر ممکن کار وکړي."

'په ویکټوریا باندې د تودوخې ګنبده'

 د هوا پېژندنې ادارې متخصص کیوین پارکین وویل چې د شنبې په ورځ به د ویکټوریا په ځینو برخو کې د ګرمۍ څپې شرایط راشي، چې د اور خطرونه به نور هم زیات کړي.

"راتلونکو اوو څخه تر لسو ورځو ته په کتو سره، اصلي پیغام دا دی چې په ویکټوریا باندې به د تودوخې ګنبده حاکمه وي.

"که موږ د اونۍ په پای کې په ټول ایالت کې د ګرمۍ څپې شرایط ووینو او په راتلونکۍ اونۍ کې دوام ومومي، حیران نشئ.

"ځمکه وچه ده او که موږ دا تاوده شرایط وینو، دا به ځمکه نوره هم وچه کړي."

څېړونکو موندلې چې لوړې تودوخې په ټوله اسټرالیا کې د طبیعي افتونو د شدت د زیاتېدو لامل کیږي.

ساینس پوهانو له ۱۹۵۰ کلونو راهیسې په ټول هېواد کې په شدیدو اورونو کې د پام وړ زیاتوالی مستند کړی دی.

د ۲۰۱۹-۲۰۲۰ کلونو بې ساري "تور اوړي" ځنګلي اورونو د ۳۳ کسانو او میلیونونو ژویو د مړینې لامل شول، پراخه ځنګلي سیمې یې له منځه یوړې او لوی ښارونه یې په درنو لوګیو کې ډوب کړل.

وپلټۍ
اوکراین: د روسیې د پټو جنګي کښتیو د کتار اړوند پر ۱۴ کښتیو مو بریدونه کړي
د کاناډا ټورنټو د واټونو جشن ته څېرمه وسله وال برید کې دوه کسان وژل شوي او درې نور ټپیان دي
امریکایی مشهور سناتور او د ټرمپ قوي ملاتړی لینډسي ګراهام له یوې «ناڅاپي ناروغۍ» وروسته ومړ
د قطر پخوانی امیر شیخ حمد بن خلیفه ال ثاني د ۷۴ کلونو په عمر ومړ
محمد باقر قالیباف وویل چې له امریکا سره جګړه به د ایران په 'تسلیمۍ' پای ته ونه رسېږي.
امریکا ایران ته د خبرداری ورکړ که چیرې د امریکا د برحاله ولسمشر د وژلو هڅه وکړۍ تباه او برباد به شۍ
د افغانستان د پارلمان یو پخوانی غړی ظاهر قدیر له کینیا څخه امریکا ته سپارل شوی دی
تاجکستان ویلي دي چې یوازې د ۶۰ ورځو لپاره يي د تیلو ذخیره پاتې ده.
امریکا د ډیپلوماټیکو هڅو له امله پر ایران بریدونه وځنډول
شمالي کوریا د خپل اټومي وسله‌تون د پراخولو او نظامي استخباراتو د پیاوړي کولو هوډ وکړ
د حماس ویاند حازم قاسم د اسرائیلو له یوې هدفي وژنې (ترور) څخه روغ وتلی دی
سیمه‌ییز منځګړي د امریکا او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو او اټومي خبرو د بېرته پیلولو هڅه کوي
د افغانستان د کرکټ د پخواني چټک بالر شاپور ځدران جنازه د ځانګړو مراسمو په ترڅ کې خاورو ته وسپارل شوه
ایران په پنځو ولایتونو کې د امریکا په بریدونو کې د ۱۴ کسانو د وژل کېدو خبر ورکوي
په انقره کې د ناټو تر سرمشریزې وروسته د تورکیې او امریکا دفاعي اړیکې نوي پړاو ته داخلې شوې