تورکیې، عرب لیګ، د اسلامي همکاریو سازمان (OIC) او ۱۸ نورو هېوادونو په یوه ګډه اعلامیه کې د اسرائیل وروستۍ پرېکړې "په کلکه" غندلي دي چې له مخې یې پر اشغال شوې لوېدیځې غاړې خپل غیرقانوني کنټرول پراخوي.

د تورکیې، برازیل، فرانسې، اسپانیا، سعودي عربستان او نورو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو او همدارنګه د اسلامي همکاریو سازمان او عرب لیګ د دوشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل: "دا بدلونونه چې د فلسطین خاوره د اسرائیل د تش په نامه 'دولتي ځمکې' په توګه بیا ډلبندي کوي، د ناقانونه میشت ځایونو فعالیت ګړندی کوي او د اسرائیل اداره نوره هم پیاوړې کوي."

په دې ګډه اعلامیه کې ټینګار شوی چې د اسرائیلو دغه اقدامات د ۱۹۶۷ کال راهیسې د اشغال شویو فلسطيني سیمو، د ختیځ بیت المقدس په ګډون، د ډیموګرافیک جوړښت او وضعیت د بدلون په موخه دي.

د بهرنیو چارو وزیرانو ټینګار وکړ چې د اسرائیلو میشت ځایونه "د نړیوالو قوانینو ښکاره سرغړونه ده"، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا پخواني پریکړه لیکونه او د عدالت د نړیوالې محکمې د ۲۰۲۴ کال مشورتي نظر هم په کې شامل دي.

اعلامیې زیاته کړه: "دا وروستۍ پرېکړې د یوې روښانه تګلارې برخه ده چې موخه یې په سیمه کې د واقعیتونو بدلول او د نه منلو وړ الحاق ته وده ورکول دي." په اعلامیه کې خبرداری ورکړل شوی چې دا ګامونه په سیمه کې د سولې او ثبات لپاره هڅې کمزورې کوي او د سیمه ییزې معنی لرونکې ادغام امکانات ګواښي.

د بهرنیو چارو وزیرانو له اسرائیلي حکومت څخه وغوښتل چې دا پرېکړې سمدستي بیرته واخلي، خپلو نړیوالو مکلفیتونو ته درناوی وکړي او له هغو کړنو ډډه وکړي چې "د اشغال شوې فلسطیني خاورې قانوني او اداري وضعیت" ته به دایمي بدلون ورکړي.

په اعلامیه کې ویل شوي: "دا پرېکړې د E1 پروژې په تصویب او د هغې د داوطلبۍ په خپرولو سره د اسرائیلو د میشت ځایونو د پالیسۍ د بې ساري ګړندیتوب وروسته کیږي. دا ډول کړنې د فلسطیني دولت د پایښت او د دوه دولتي حل د پلي کیدو په وړاندې یو قصدي او مستقیم برید دی."

په اعلامیه کې د لوېدیځې غاړې د اندېښمنونکي کړکېچ په پام کې نیولو سره، له اسرائیل څخه غوښتل شوي چې "د فلسطینیانو په وړاندې د میشت ځایونو تاوتریخوالی پای ته ورسوي، او مسؤلین یې حساب ورکوونکي کړي."

د بهرنیو چارو وزیرانو په بیت المقدس او د هغه په مقدسو ځایونو کې، په ځانګړې توګه د روژې په مبارکه میاشت کې، د تاریخي او قانوني وضعیت د ساتلو پر اهمیت ټینګار وکړ او خبرداری یې ورکړ چې تکراري سرغړونې د سیمه ییز ثبات لپاره یو ګواښ دی.

دوی همدارنګه له اسرائیل څخه وغوښتل چې د ۱۹۹۴ کال د پاریس پروتوکول سره سم د فلسطیني ادارې پورې اړوند د مالیاتو عواید سمدستي خوشې کړي، او ویې ویل چې دا فنډونه په غزه او اشغال شوې لوېدیځه غاړه کې د فلسطیني وګړو لپاره د لومړنیو خدماتو په وړاندې کولو کې حیاتي دي.

د بهرنیو چارو وزیرانو د دوه دولتي حل پر بنسټ د یو عادلانه، هراړخیز او تلپاتې سولې لپاره خپله ژمنه بیا تایید کړه او ټینګار یې وکړ چې د اسرائیل او فلسطین شخړې حل د سیمه ییزې سولې، ثبات او ادغام لپاره اړین دی.