اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
ټرمپ : هیڅوک "د تعرفو څخه بهر" نه دی، الیکټرونیک توکي هم د تعرفو تابع دي.
ټرمپ اصرار کوي چې د الکترونیکي توکو لپاره هیڅ تعرفو استثناء نشته.
ټرمپ : هیڅوک "د تعرفو څخه بهر" نه دی، الیکټرونیک توکي هم د تعرفو تابع دي.
The White House insists the aggressive policy is bearing fruit, saying dozens of countries have already opened trade negotiations to secure a deal before the 90-day pause ends. / Reuters
14 اپریل 2025

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ هغه راپورونه رد کړي چې ګواکې د هغه ادارې د الیکترونیکي وسایلو لکه زیرک ټیلیفونونو او چپونو لپاره د تعرفې معافیت ورکړی دی. دا څرګندونې د تېرې اونۍ په پای کې شوې وې چې ګواکې د مصرفي ټکنالوژۍ محصولات به د تعرفو له پراخو اقداماتو څخه خوندي وي.

ټرمپ د یکشنبې په ورځ د خپل شخصي ټولنیزو رسنیو پلاټ فارم  ټروت سوشیل له لارې په خپور کړي بیان کې وویل: "هیڅوک د غیر عادلانه سوداګریزو توازنونو او غیر مالي تعرفو خنډونو لپاره معاف نه دي، چې نورو هېوادونو زموږ پر وړاندې کارولي دي، په ځانګړې توګه چین، چې تر ټولو زیات زموږ سره بد چلند کوي!"

هغه زیاته کړه: "د جمعې په ورځ هېڅ ډول تعرفې معافیت اعلان شوی ندی. دا محصولات د موجوده ۲۰ سلنه فینټانیل تعرفو تابع دي — یوازې د تعرفې په بله کټګورۍ کې ځای پر ځای شوي دي."

ټرمپ وویل: "جعلي خبرونه نشرونکي پدې ډیر ښه  پوهیږي، خو راپور نه ورکوي. موږ د سیمي کنډکټرونو او د ټولې الیکترونیکي اکمالاتي سلسلې په اړه د ملي امنیت تعرفې څېړنې ترسره کوو. هغه څه چې څرګند شوي دي دا دي چې موږ باید محصولات په امریکا کې تولید کړو او د نورو هېوادونو، په ځانګړې توګه دښمن سوداګریزو ملتونو لکه چین، له خوا یرغمل پاتې نه شو."

هغه زیاته کړه: "د امریکا طلایي دوره، چې پکې د مالیاتو او مقرراتو د کمښت راتلونکی شامل دی، چې یوه لویه برخه یې د کانګرس او سنا لخوا تصویب شوې، زموږ په هېواد کې د محصولاتو  تولیداتو لپاره ډیر او ښه معاش لرونکې دندې رامنځته کړي او نورو هېوادونو، په ځانګړې توګه چین، سره به هماغسې چلند وشي لکه څنګه چې هغوی زموږ سره کړی دی."

د امریکا د ګمرکونو او سرحدي ساتنې ادارې د جمعې په ورځ یو خبر خپور کړ چې په کې داسې ښکارېده چې الیکترونیکي محصولات د چینایي توکو پر ۱۴۵ سلنه تعرفو معاف شوي، چې دا هیله پیدا شوه چې دغه توکي به له تعرفو خوندي وي.

خو د سوداګرۍ وزیر هاوارډ لوټنیک د یکشنبې په ورځ هڅه وکړه چې وضاحت ورکړي، هغه وویل چې الیکترونیکي وسایل دایمي معاف نه دي، بلکې د راتلونکو یوې یا دوو میاشتو په ترڅ کې به د سیمي کنډکټرونو لپاره ځانګړو تعرفو تابع شي، چې د یوې پراخې ستراتیژۍ برخه ده.

چین خپل لوری بل لوري ته اړولی دی

چین هڅه کوي چې ځان د یوه باثباته بدیل په توګه وړاندې کړي، په داسې حال کې چې د نړیوال اقتصادي طوفان له امله وېرېدلي هېوادونه ځان ته راجلب کړي.

شي جینپینګ د دوشنبې په ورځ د جنوب ختیځې آسیا پنځه ورځنی سفر پیل کړ، چې د ویتنام، چې یو تولیدي ځواک دی، او همدارنګه د مالیزیا او کمبوډیا له مشرانو سره خبرې وکړي.

د ټرمپ د تعرفو اغېزې  او د پالیسۍ د ناڅاپي بدلونونو وروسته  په ځانګړې توګه د امریکا په اقتصاد کې سختې اغېزې کړې دي، چې پانګه وال د حکومت بانډونه پلوري، ډالر ارزښت له لاسه ورکوي، او د مصرف کوونکو باور کم شوی دی.

د ټرمپ پر وړاندې فشار زیات شوی، ځکه چې د وال سټریټ میلیاردران  چې ځینې یې د هغه خپل ملاتړي دي  په ښکاره توګه د تعرفې ستراتیژي د زیان رسوونکې او غیر موثره په توګه غندلې ده.

سپینه ماڼۍ ټینګار کوي چې دا تهاجمي پالیسي پایلې ورکوي، او وایي چې لسګونه هېوادونو لا دمخه د سوداګریزو خبرو اترو لپاره اقدام کړی ترڅو د ۹۰ ورځني ځنډ تر پای ته رسېدو مخکې یوه موافقه ترلاسه کړي.

ګرېر د سي بي ایس سره په خبرو کې وویل: "موږ شپه او ورځ کار کوو، اسناد شریکوو، وړاندیزونه ترلاسه کوو او دغو هېوادونو ته خپل نظرونه ورکوو."

وپلټۍ
د ایران په لاریونونو کې د مړو شمېر له ۳۰۰۰ واوښت، انټرنیټ ورو ورو بېرته فعالېږي
سپینې ماڼۍ د غزې د حکومتولۍ پلان لپاره اجرایوي بورډ اعلان کړ
د تورکیې ملي راډیو تلویزیون د ځوانانو لپاره د ( ټي آر ټي ځوان ) په نامه یو جلا چینل پرانیست.
آلمان په برلین کې له لوړپوړو خبرو وروسته د اروپا په امنیت کې د تورکیې د رول ملاتړ کوي
فیدان: تورکیه د ایران پر وړاندې د 'هر ډول پوځي مداخلې' مخالفت کوي
په امریکا کې د کډوالۍ او ګمرکونو پلي کولو ادارې (ICE) په توقیف ځای کې د مرګونو شمیره مخ په لوړیدو ده
په ټایلنډ کې د کرېن نړېدو له امله اورګاډی له پټلۍ وتلی او لږ تر لږه ۲۲ کسان وژل شوي
د ګرینلینډ لومړی وزیر: موږ د امریکا پر ځای ډنمارک غوره کوو
د اسرائيلو د پارلمان وکیلان د فلسطيني بنديانو د په دار ځړولو لپاره د قانون د مسودې د تصویب هڅې کوي
امریکا په مصر، لبنان او اردن کې د اخوان المسلمین څانګې 'ترهګرې' ونومولې
روسیې او اوکراین پر یو بل تور ولګاوه چې د شپې یې د انرژۍ پر بنسټیزو تاسیساتو هوايي بریدونه کړي
د پاکستان په شمال لوېدیځ کې په بمي چاودنه کې شپږ پولیس ووژل شول
ګرینلنډ له ناټو څخه د خپلې دفاع د تضمین غوښتنه کوي
د وای پي جي  ترهګرو د سوریې  په حلب ښار کې  په لسګونو ملکي وګړي وژلي، دمشق حکومت يي سخت ځواب ورکړ
د سوریې حکومت YPG ترهګرو د شړولو په خاطر لاس په کار شو