اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
بیجینګ د ټرمپ نوې ۱۰۰ سلنه تعرفې وغندلې او د خرابېدونکو سوداګریزو اړیکو په ترڅ کې یې د ملي امنیت د دفاع لپاره خپل ځوابي بندري فیسونه "قانوني" اقدامات وبلل.
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه / AP
14 اکتوبر 2025

چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
بیجینګ د ټرمپ نوې ۱۰۰ سلنه تعرفې وغندلې او د خرابېدونکو سوداګریزو اړیکو په ترڅ کې یې د ملي امنیت د دفاع لپاره خپل ځوابي بندري فیسونه "قانوني" اقدامات وبلل.

چین ویلي چې له امریکا سره په سوداګریز جنګ کې "تر پایه مبارزې ته" چمتو دی، وروسته له هغه چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چین پر توکو پراخې نوې تعرفې او صادراتي محدودیتونه اعلان کړل.

د چین د سوداګرۍ وزارت یوه ویاند چې نوم يي ندی اعلان شوی وویل: "د تعرفو او سوداګریزو جګړو په اړه، د چین دریځ ثابت پاتې دی."

"که تاسو جګړه غواړئ، موږ به تر پایه وجنګېږو؛ که تاسو خبرې اترې غواړئ، زموږ ور خلاص دی."

د چین پر وارداتو د ۱۰۰ سلنه اضافي تعرفې لګولو لپاره د ټرمپ دا اقدام د بیجینګ له لوري پر نادره خاورینو عناصرو  او هغه منرالونه چې د لوړې ټکنالوژۍ او نظامي صنعتونو لپاره خورا مهم دي  د وروستیو صادراتي محدودیتونو په ځواب کې و. ټرمپ د چین اقدامات "خورا دښمنانه" او "حیرانوونکي" بللي وو.

بیجینګ  د صادراتي محدودیتونو دفاع وکړه او ویې ویل چې دا د چین د قوانینو له مخې "قانوني اقدامات" دي او انګېزه یې د ملي امنیت اندېښنې دي.

وزارت وویل، "د یوه مسؤل لوی ځواک په توګه، چین په پرله پسې او قاطع توګه له خپل ملي امنیت او نړیوال ډله‌ییز امنیت څخه ساتنه کړې ده."

دا وروستی کړکېچ وروسته له هغه رامنځته شو چې دواړو هېوادونو د یو بل پر کښتیو ځوابي بندري فیسونه پلي کړل او په دې توګه یې په سوداګریز جنګ کې یوه نوې جبهه پرانیسته.

چین وویل چې د سه‌شنبې په ورځ یې پر ټولو امریکايي ملکیت، چلول کېدونکو، جوړو شویو یا بیرغ لرونکو کښتیو د نویو مالیاتو راټولول پیل کړي، خو هغه کښتۍ یې معاف کړې چې په چین کې جوړې شوې یا د ترمیم لپاره د چین بندرونو ته ننوځي.

د دولتي ټلوېزیون CCTV له خوا د خپرو شویو جزئیاتو له مخې، دا فیسونه به د اپریل له ۱۷مې څخه د پیل کېدونکې حسابي دورې له مخې د ننوتلو په لومړي بندر کې یا په کال کې تر پنځو سفرونو پورې پلي کېږي.

امریکا هم په ورته ډول پر هغو کښتیو چې له چین سره تړاو لري، د بندري فیسونو راټولول پیل کړي دي، چې دا د واشنګټن په وینا د هغې هڅې یوه برخه ده چې غواړي په نړیواله کښتۍ چلونې کې د پیکنګ حاکمیت کم او د امریکا د کښتۍ جوړونې صنعت پیاوړی کړي.

ټرمپ د جمعې په ورځ دغه راز اعلان وکړ چې د نومبر له لومړۍ نېټې به پر "هر ډول مهمو سافټویرونو" صادراتي کنټرول ولګوي او خبرداری یې ورکړ چې که پیکنګ د نادره خاورینو عناصرو په برخه کې خپل محدودیتونه بېرته وانخلي، نور اقدامات به هم وکړي.

دې سوداګریزې شخړې بازارونه لړزولي او په جنوبي کوریا کې یې د ټرمپ او د چین د ولسمشر شي جین پینګ ترمنځ احتمالي لیدنه تر سیوري لاندې راوستې ده.

وپلټۍ
ایران په لاریونونو کې د وژل شوو د شاوخوا ۳۰۰۰ وژل شویو کسانو نوملړ خپور کړ
د پاکستان په بلوچستان ایالت کې د تیرې ورځې په بریدونو کې ۱۵ تنه سرتیري او ۱۸ تنه ملکي وکړي وژل شوي
د تورکیې دولتي نشراتي اداره او ملي راډیو تلویزیون TRT  د ټلویزیوني خپرونو ۵۸مه کلیزه لمانځي
د ایران په سویل کې په دوو چاودنو کې شپږ کسه وژل شوي او ګڼ نور ټپیان دي
د ټرمپ د ګواښونو په منځ کې د کړکېچ کمولو لپاره د قطر لومړی وزیر ایران ته تللی
د ټرمپ ادارې له اسرائیلو سره د ۶.۶۷ میلیارد ډالرو په ارزښت د وسلو د پلور منظوري ورکړې ده.
ایران د یوې "عادلانه او مساوي اټومي هوکړې" لپاره چمتو دی
د پاکستان په بلوچستان ایالت کې پر پولیسو ګڼشمیر همغږي بریدونه شوي.
د پاکستان پوځ د هېواد په سویل لوېدیځ کې ۴۱ وسله وال وژلي
د هالنډ په اتریخت ښار کې د پولیسو لخوا پر دوو مسلمانو ښځو له برید وروسته لاریونونه پیل شول.
امریکا یوه بله جنګي بیړۍ منځني ختیځ ته واستوله
ملګري ملتونه د افغانستان کې د خوراکي توکو د امنیت لپاره د ۱۰۰ میلیونه ډالرو پروژه پيلیوي
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر فیدان وویل منځنی ختیځ خپل ټول شموله امنیتي تړون ته اړتیا لري.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د مهمو خبرو لپاره سبا تورکیې ته راځي
اسلامي همکاریو سازمان د ملګروملتونو نه فلسطین ته د بشپړ غړیتوب ورکولو غوښتنه وکړه