اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
بیجینګ د ټرمپ نوې ۱۰۰ سلنه تعرفې وغندلې او د خرابېدونکو سوداګریزو اړیکو په ترڅ کې یې د ملي امنیت د دفاع لپاره خپل ځوابي بندري فیسونه "قانوني" اقدامات وبلل.
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه / AP

چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
بیجینګ د ټرمپ نوې ۱۰۰ سلنه تعرفې وغندلې او د خرابېدونکو سوداګریزو اړیکو په ترڅ کې یې د ملي امنیت د دفاع لپاره خپل ځوابي بندري فیسونه "قانوني" اقدامات وبلل.

چین ویلي چې له امریکا سره په سوداګریز جنګ کې "تر پایه مبارزې ته" چمتو دی، وروسته له هغه چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چین پر توکو پراخې نوې تعرفې او صادراتي محدودیتونه اعلان کړل.

د چین د سوداګرۍ وزارت یوه ویاند چې نوم يي ندی اعلان شوی وویل: "د تعرفو او سوداګریزو جګړو په اړه، د چین دریځ ثابت پاتې دی."

"که تاسو جګړه غواړئ، موږ به تر پایه وجنګېږو؛ که تاسو خبرې اترې غواړئ، زموږ ور خلاص دی."

د چین پر وارداتو د ۱۰۰ سلنه اضافي تعرفې لګولو لپاره د ټرمپ دا اقدام د بیجینګ له لوري پر نادره خاورینو عناصرو  او هغه منرالونه چې د لوړې ټکنالوژۍ او نظامي صنعتونو لپاره خورا مهم دي  د وروستیو صادراتي محدودیتونو په ځواب کې و. ټرمپ د چین اقدامات "خورا دښمنانه" او "حیرانوونکي" بللي وو.

بیجینګ  د صادراتي محدودیتونو دفاع وکړه او ویې ویل چې دا د چین د قوانینو له مخې "قانوني اقدامات" دي او انګېزه یې د ملي امنیت اندېښنې دي.

وزارت وویل، "د یوه مسؤل لوی ځواک په توګه، چین په پرله پسې او قاطع توګه له خپل ملي امنیت او نړیوال ډله‌ییز امنیت څخه ساتنه کړې ده."

دا وروستی کړکېچ وروسته له هغه رامنځته شو چې دواړو هېوادونو د یو بل پر کښتیو ځوابي بندري فیسونه پلي کړل او په دې توګه یې په سوداګریز جنګ کې یوه نوې جبهه پرانیسته.

چین وویل چې د سه‌شنبې په ورځ یې پر ټولو امریکايي ملکیت، چلول کېدونکو، جوړو شویو یا بیرغ لرونکو کښتیو د نویو مالیاتو راټولول پیل کړي، خو هغه کښتۍ یې معاف کړې چې په چین کې جوړې شوې یا د ترمیم لپاره د چین بندرونو ته ننوځي.

د دولتي ټلوېزیون CCTV له خوا د خپرو شویو جزئیاتو له مخې، دا فیسونه به د اپریل له ۱۷مې څخه د پیل کېدونکې حسابي دورې له مخې د ننوتلو په لومړي بندر کې یا په کال کې تر پنځو سفرونو پورې پلي کېږي.

امریکا هم په ورته ډول پر هغو کښتیو چې له چین سره تړاو لري، د بندري فیسونو راټولول پیل کړي دي، چې دا د واشنګټن په وینا د هغې هڅې یوه برخه ده چې غواړي په نړیواله کښتۍ چلونې کې د پیکنګ حاکمیت کم او د امریکا د کښتۍ جوړونې صنعت پیاوړی کړي.

ټرمپ د جمعې په ورځ دغه راز اعلان وکړ چې د نومبر له لومړۍ نېټې به پر "هر ډول مهمو سافټویرونو" صادراتي کنټرول ولګوي او خبرداری یې ورکړ چې که پیکنګ د نادره خاورینو عناصرو په برخه کې خپل محدودیتونه بېرته وانخلي، نور اقدامات به هم وکړي.

دې سوداګریزې شخړې بازارونه لړزولي او په جنوبي کوریا کې یې د ټرمپ او د چین د ولسمشر شي جین پینګ ترمنځ احتمالي لیدنه تر سیوري لاندې راوستې ده.

وپلټۍ
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي له خپلو روسي او پاکستاني سیالانو سره وکتل
اروپايي ټولنه: "پوتین د جګړې د پایته رسولو هوډ نلري او  د وخت ګټلو هڅه کوي"
ولسمشر اردوغان د استانبول  ایا صوفیه تاریخي جومات د عبادت پر مخ د بیا پرانیستل کیدو ۶ کلیزه ولمانځله
په امریکا کې د ټاکنو پر مهال سافټویري تېروتنه؛ سلګونو غیر امریکایي اتباعو رایه ورکړې ده
تورکیه د یورو فایټر جنګي الوتکو په خاطر انګلستان ته د روزنې په موخه لومړني پیلوټان استوي.
اوکرایني ډرون الوتکو د روسیې د  سینټ پیټرزبرګ ښار ته څېرمه پر یو ګودام برید وکړ
له امریکا څخه پر څه باندې ۶۰ هېوادونو د ګمرکي تعرفو نوې څپه
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د امنیتي اندېښنو له امله په توره بحیره کې د اوکراین په بندرونو کې د سوداګریزو کښتیو تګ راتګ ودرېد
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
د هند لومړي وزیر د کانکور ازموینې سوالونو  افشا کوونکو ته د "سمدستي سزا" ورکولو امر وکړ
جاپان هیله ښودلې چې له فلسطین سره نړیوال ملاتړ نور هم زیات شي
د روسیې او امریکا د بهرنیو چارو وزیرانو د اوکراین پر کړکېچ خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
په افغانستان ، پاکستان او هند کې د سختو بارانونو له امله د مړو شمېر مخ په زیاتېدو دی.