نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د اسپانیا او پرتګال د برېښنا ستونزه حل شوه
د دوشنبې په ورځ، په دواړه هېوادونو کې د برېښنا د خرابېدو له امله د ژوند چارې په ټپه دریدلې وې
د اسپانیا او پرتګال د برېښنا ستونزه حل شوه
Aftermath of power outage in Madrid, Spain, on Monday. / Reuters
29 اپریل 2025

د اسپانیا او پرتګال د برېښنا شبکې مسؤلینو ویلي چې د ایبیرین ټاپو وزمې د سختې برېښنا پرېکون وروسته، د برېښنا عرضه بېرته عادي حالت ته راګرځېدلې ده.

پرتګال

د سه شنبې په ورځ، حکومت وویل چې د هېواد په کچه د برېښنا پرېکون وروسته، د ۶.۴ میلیونه برېښنا کاروونکو عرضه بېرته عادي شوې ده. په یوه بیان کې یې وویل چې ټول هوایي ډګرونه فعال دي، که څه هم په لزبون کې لا هم د بیا رغونې چارې روانې دي، او اورګاډي هم په حرکت کې دي. ښوونځي بېرته پرانیستل شوي او د روغتیايي خدماتو سیستم په بشپړ ډول باثباته شوی دی.

د پرتګال د برېښنا شبکې اداره REN د AFP خبري اژانس ته ویلي: "د ملي ټرانسپورټ شبکې ټول سب سټېشنونه بېرته فعال شوي دي" او "موږ اوس ویلی شو چې شبکه په بشپړ ډول باثباته شوې ده."

اسپانیا

په هسپانیا کې، د برېښنا شبکې اداره Red Electrica ویلي چې د سه شنبې په سهار یې د هېواد د برېښنا تقاضا نږدې بشپړه پوره کړې ده، ځکه چې سیستم د دوشنبې د هېواد په کچه برېښنا پرېکون وروسته په تدریجي ډول رغېږي، که څه هم ډېری اورګاډي لا هم نه دي روان.

د سه شنبې په سهار، د هسپانیا ټول سب سټېشنونه فعال وو،  Red Electrica په ايکس ټولنیزه شبکه کې په یوه پوسټ کې وویل: "موږ د برېښنا د کنټرول له مرکز څخه کار کوو ترڅو د سیستم بشپړ عادي کېدل یقیني کړو."

د مادرید د ځمکني میټرو شبکه وایي چې د سهار په ۸ بجو یې فعالیت بیا پیل کړی، چې ۸۰ سلنه اورګاډي په حرکت کې دي، خو د اورګاډي د زیربناوو اداره Adif ویلي چې د هېواد په کچه ډېری اورګاډي لا هم نه دي روان.

د دوشنبې په سهار د ایبیرین ټاپو وزمې ډېره برخه د برېښنا له لوی پرېکون سره مخ شوه، چې هسپانیا او پرتګال دواړه یې فلج کړل - الوتنې ځنډېدلې، عامه ترانسپورټ ودرېد، او روغتونونه اړ شول چې عادي عملیات محدود کړي.

د دوشنبې له مازیګر او ماښام وروسته په دواړو هېوادونو کې د برېښنا عرضه په تدریجي ډول بېرته پیل شوه، که څه هم ځینې عملیات د سه شنبې په سهار لا هم نه وو بېرته پیل شوي.

د دوشنبې د برېښنا پرېکون لامل لا هم څرګند نه دی.

د هسپانیا لومړي وزیر پېدرو سانچېز وویل چې هېواد په پنځو ثانیو کې د ۱۵ ګیګاواټه برېښنا تولید له لاسه ورکړ، چې د ملي تقاضا ۶۰ سلنه جوړوي. دغه زیان د هسپانیا او فرانسې د شبکو د جلا کېدو سبب شو، چې د هسپانیا د سیستم عمومي سقوط یې رامنځته کړ، د Red Electrica د عملیاتو مشر ادواردو پریټو د دوشنبې په ماښام خبریالانو ته وویل.

په فرانسه کې هم ځینې سیمې د دوشنبې په ورځ د لنډمهاله برېښنا پرېکون سره مخ شوې. د پرتګال د برېښنا شبکې چارواکو وړاندیز وکړ چې ستونزه په هسپانیا کې پیل شوې وه.

هسپانیا د اروپا له هغو هېوادونو څخه دی چې د نوي کیدونکي انرژۍ سرچینې ډېرې کاروي، خو د دوشنبې د برېښنا پرېکون لا دمخه دا بحث راپورته کړی چې ایا د لمر او باد له انرژۍ څخه د برېښنا د عرضه کولو بې ثباتي د داسې پرېکونونو لپاره سیستمونه زیانمن کړي دي.

سانچېز وویل چې د برېښنا د پرېکون لاملونه لا هم معلوم نه دي، او زیاته یې کړه چې هېڅ فرضیه نه ردېږي. د پرتګال لومړي وزیر لوئیس مونټینیګرو وویل چې هېڅ داسې نښه نشته چې د دې پرېکون تر شا دې سایبري برید وي.

وپلټۍ
په ایران د نجونو په ښوونځي د اسرائیل د برید له امله د مړو شمیره ۱۴۸ تنو ته لوړه شوه
ولسمشر اردوغان: پر ایران د امریکا او اسرائیل برید ښايي منځنی ختیځ د اور په حلقه بدل کړي
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې