ولې ځینې پاسپورټونه له نورو څخه ډېر ځواکمن دي؟
نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ولې ځینې پاسپورټونه له نورو څخه ډېر ځواکمن دي؟په داسې حال کې چې هره ورځ میلیونونه خلک د خپلو پاسپورټونو سره سفر کوي، ځینې پاسپورټونه خپلو لرونکو ته د سفر زیاته آزادي وړاندې کوي. د دې توپیر لاملونه څه دي؟
/ Archivo AFP
28 فبروري 2025

د هینلي او شریکانو او آرتون کپیټل لخوا خپور  شوي پاسپورټ شاخصونه د پاسپورټونو ځواک د هغو هیوادونو د شمیر له مخې اندازه کوي چې بې ویزې ورته سفر کیدای شي. د سنګاپور او جاپان په څیر هیوادونو پاسپورټونه له ۱۹۰ څخه زیاتو هیوادونو ته د ویزې پرته د سفر اسانتیا برابروي، په داسې حال کې چې د افغانستان، سوریې او پاکستان په څیر هیوادونو پاسپورټونه یو محدود حرکت چاپیریال وړاندې کوي.

د هینلي او شریکانو استازی بورک دمیرل یادونه کوي چې د شاخص معلومات د نړیوال هوايي ترانسپورت ټولنې (IATA) څخه ترلاسه شوي او د بیلابیلو سرچینو لخوا ملاتړ شوي دي.

په پاسپورټ ځواک اغیزه کوونکي عوامل کې اقتصادي ثبات، دوه اړخیزه سوداګریز حجم، د نفوس اندازه، او د ویزې سرغړونې احصایې شاملې دي.

د مهاجرت متخصص اوغور الټوندل وايي  چې د لوړ سرانه عوایدو لرونکي هیوادونه غښتلي پاسپورټونه لري ځکه چې له دې هیوادونو څخه د د نامنظمه کډوالۍ خطر ټیټ دی.

د شینګن ویزې غوښتنلیکونو لوړې د ردولو کچې د ځینو هیوادونو لپاره د هویت او کلتور پر بنسټ د تبعیضي پالیسیو شتون ښيي.

سیاسي بې ثباتي او کورنۍ شخړې هم په منفي توګه د پاسپورټ ځواک اغیزمن کوي.

خو د پاسپورټ درجه بندي منطق تل دومره ثابت نه دی. د مثال په توګه، سره له دې چې پاکستان په ځینو برخو کې د ځینو نورو هیوادونو په پرتله ښه شاخصونه لري، د دې پاسپورټ لږو هیوادونو ته د ویزې پرته ننوتل وړاندې کوي. دا د ګاونډیو هیوادونو سره د اړیکو او سیمه ایزو تړونونو له امله دی.

دیپلوماتیک او سوداګریز تړونونه د پاسپورټ ځواک په پام وړ توګه اغیزمن کوي. هغه هیوادونه چې د نړیوالو اړیکو له لارې د ویزې پرته سفر فرصتونه زیاتوي، لکه د متحده عربي اماراتو په بیلګه کې، د پاسپورټ په درجه بندۍ کې پورته ځي.

د عصري پاسپورټ اصلیت لومړۍ نړیوالې جګړې ته راګرځي. د جنګ په وخت کې امنیتي اندیښنې د سفر محدودیتونو د زیاتوالي لامل شوي وو.

نن ورځ، سره له دې چې د بایومټریک امنیت او ډیجیټل ډیټابیسونو له امله د هویت بدلول ستونزمن شوي، جیوپولیټیکي عوامل د سفر آزادي ټاکلو ته دوام ورکوي.

د جګړې سیمو څخه کډوالو سره  بیلابیل چلندونه کیږي. اوکرایني کډوالو ته ښودل شوې اسانتیا د کلتوري نږدېوالي، نژاد، او مذهب په څیر عواملو رول راسپړي.

په اروپا کې د ښي اړخې ګوندونو پورته کیدل او د کډوالو ضد دریځونو زیاتوالی د ویزې ردولو کچې لوړوي.

پاسپورټ د افرادو نړیوال تحرک او د ژوند فرصتونه په پام وړ توګه اغیزمن کوي. جیوپولیټیکي، اقتصادي، او ټولنیز عوامل یو پیچلی معادله رامنځته کوي چې د پاسپورټونو ځواک ټاکي.

وپلټۍ
د نړیوالې انرژۍ اداره: د اروپا د جیټ تیلو لګښت ممکن یوازې شپږ اونۍ دوام وکړي
د اروپایي ټولنې او اسرائیل ترمنځ د همکارۍ تړون د ځنډولو غوښتنې زور اخیستی دی.
پر اوکراین د روسیې په بریدونو کې درې تنه وژل شوي دي
پنټاګون په کیوبا کې د احتمالي نظامي عملیاتو لپاره پلان جوړونه "ګړندۍ" کړې ده
د امریکا سنا د ټرمپ د جنګي واکونو د محدودولو لپاره د ډیموکراټانو وروستۍ هڅه ناکامه کړه
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین چین ته سفر کوي
امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو د تطبیق ادارې  په ۲۰۲۵ مالي کال کې تر ۴۴۲،۰۰۰ څخه ډیر کسان ډیپورت کړي
په ختیځ آرام سمندر کې د مخدره توکو د قاچاق په ادعا شوې کښتۍ باندې د امریکا برید څلور کسان ووژل
ټرمپ وايي د ایران جګړه 'ډېره نږدې ده چې پای ته ورسېږي'
اوکرایني چارواکي: د روسیې په بریدونو کې د یوه ماشوم په ګډون اوه کسان وژل شوي
سعودي عربستان پاکستان ته اماراتو د پور د خلاصولو په خاطر ۳ ملیارده ډالره ورکوي.
د چین ولسمشر شي جين پينګ په بیجینګ کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر لاوروف سره وکتل
ټرمپ له ایران سره د اوربند غځولو ته اړتیا نشته ځکه چې د یو ډیر مهم پړاو په درشل کې قرار لرو
اسپانیا نږدې ۵۰۰،۰۰۰ بې اسناده کډوالو ته د قانوني کېدو لاره هواروي
د ایټالیا لومړۍ وزیرې  د سې شنبې په ورځ وویل چې ایټالیا له اسرائیلو سره خپل دفاعي تړون وځنډاوه
چین او اسپانیا د نړۍ د «ماتېدونکي» نظم په درشل کې د اړیکو د پیاوړتیا ژمنه وکړه
شمالي کوریا له یوې جنګي کښتۍ څخه کروز او د کښتیو ضد توغندي وازمویل
ایران د هرمز تنګي د کنټرول شریکولو لپاره د امریکا غوښتنه رد کړه
د جرمني لومړي وزیر ميرز نتانیاهو ته د اشغال شوې لویدیځې غاړې د «جزوي الحاق» په اړه خبرداری ورکړ
ایران خبرداری ورکړی  که چیرې بندرونه محاصره شي د خلیج بندرونه به هم 'خوندي پاتې نه شي'