ولې ځینې پاسپورټونه له نورو څخه ډېر ځواکمن دي؟
نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ولې ځینې پاسپورټونه له نورو څخه ډېر ځواکمن دي؟په داسې حال کې چې هره ورځ میلیونونه خلک د خپلو پاسپورټونو سره سفر کوي، ځینې پاسپورټونه خپلو لرونکو ته د سفر زیاته آزادي وړاندې کوي. د دې توپیر لاملونه څه دي؟
/ Archivo AFP

د هینلي او شریکانو او آرتون کپیټل لخوا خپور  شوي پاسپورټ شاخصونه د پاسپورټونو ځواک د هغو هیوادونو د شمیر له مخې اندازه کوي چې بې ویزې ورته سفر کیدای شي. د سنګاپور او جاپان په څیر هیوادونو پاسپورټونه له ۱۹۰ څخه زیاتو هیوادونو ته د ویزې پرته د سفر اسانتیا برابروي، په داسې حال کې چې د افغانستان، سوریې او پاکستان په څیر هیوادونو پاسپورټونه یو محدود حرکت چاپیریال وړاندې کوي.

د هینلي او شریکانو استازی بورک دمیرل یادونه کوي چې د شاخص معلومات د نړیوال هوايي ترانسپورت ټولنې (IATA) څخه ترلاسه شوي او د بیلابیلو سرچینو لخوا ملاتړ شوي دي.

په پاسپورټ ځواک اغیزه کوونکي عوامل کې اقتصادي ثبات، دوه اړخیزه سوداګریز حجم، د نفوس اندازه، او د ویزې سرغړونې احصایې شاملې دي.

د مهاجرت متخصص اوغور الټوندل وايي  چې د لوړ سرانه عوایدو لرونکي هیوادونه غښتلي پاسپورټونه لري ځکه چې له دې هیوادونو څخه د د نامنظمه کډوالۍ خطر ټیټ دی.

د شینګن ویزې غوښتنلیکونو لوړې د ردولو کچې د ځینو هیوادونو لپاره د هویت او کلتور پر بنسټ د تبعیضي پالیسیو شتون ښيي.

سیاسي بې ثباتي او کورنۍ شخړې هم په منفي توګه د پاسپورټ ځواک اغیزمن کوي.

خو د پاسپورټ درجه بندي منطق تل دومره ثابت نه دی. د مثال په توګه، سره له دې چې پاکستان په ځینو برخو کې د ځینو نورو هیوادونو په پرتله ښه شاخصونه لري، د دې پاسپورټ لږو هیوادونو ته د ویزې پرته ننوتل وړاندې کوي. دا د ګاونډیو هیوادونو سره د اړیکو او سیمه ایزو تړونونو له امله دی.

دیپلوماتیک او سوداګریز تړونونه د پاسپورټ ځواک په پام وړ توګه اغیزمن کوي. هغه هیوادونه چې د نړیوالو اړیکو له لارې د ویزې پرته سفر فرصتونه زیاتوي، لکه د متحده عربي اماراتو په بیلګه کې، د پاسپورټ په درجه بندۍ کې پورته ځي.

د عصري پاسپورټ اصلیت لومړۍ نړیوالې جګړې ته راګرځي. د جنګ په وخت کې امنیتي اندیښنې د سفر محدودیتونو د زیاتوالي لامل شوي وو.

نن ورځ، سره له دې چې د بایومټریک امنیت او ډیجیټل ډیټابیسونو له امله د هویت بدلول ستونزمن شوي، جیوپولیټیکي عوامل د سفر آزادي ټاکلو ته دوام ورکوي.

د جګړې سیمو څخه کډوالو سره  بیلابیل چلندونه کیږي. اوکرایني کډوالو ته ښودل شوې اسانتیا د کلتوري نږدېوالي، نژاد، او مذهب په څیر عواملو رول راسپړي.

په اروپا کې د ښي اړخې ګوندونو پورته کیدل او د کډوالو ضد دریځونو زیاتوالی د ویزې ردولو کچې لوړوي.

پاسپورټ د افرادو نړیوال تحرک او د ژوند فرصتونه په پام وړ توګه اغیزمن کوي. جیوپولیټیکي، اقتصادي، او ټولنیز عوامل یو پیچلی معادله رامنځته کوي چې د پاسپورټونو ځواک ټاکي.

وپلټۍ
د پاکستان په بلوچستان ایالت کې د سکرو په کان کې چاودنې په لسګونو کسان ووژل
ټرمپ اعلان وکړ چې د 'سولې بورډ' د حماس د وسلو پر مځکه د ایښودو هوکړې ته رسېدلی دی
ولسمشر اردوغان د لبنان له ولسمشر جوزف عون سره لیدنه وکړه
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ایران په اردن کې د امریکا پر یوې اډې د برید خبر ورکړی
چین ایران ته د توغندیو د توغولو سیسټمونو د لېږد خبر رد کړ: "له حقیقت لیرې دی"
له اروپایي ټولنې څخه د اوکراین سره د ۳.۴۷ میلیارده یورو دفاعي مرسته
داعش د افغانستان په شمال ختیځ کې د یوه طالب چارواکي د وژلو مسؤلیت پر غاړه واخیست
د ایران سپاه پاسداران: "تر هغه چې د امریکا لاسوهنې دوام ولري، د هرمز تنګی به بېرته پرانه نیستل شي"
اېټالیا او سعودي عربستان په غزه کې د دایمي اوربند غوښتنه وکړه او د لوېدیځې غاړې  الحاق يي رد کړ
په اوکراین کې د روسیې په توغندیزو بریدونو کې د ماشومانو په ګډون ۶ تنه وژل شوي دي
د پاکستان په شمال لوېدیځ کې پر امنیتي پوستې د برید په نتیجه کې ۹ تنو پولیسو ژوند د لاسه ورکړ.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
په تورکیه کې د ژوند اوسط عمر ۷۸.۵ کلونو ته لوړ شو
د اسرائیل پوځ په غزه کې په یوه جومات د برید کولو او ویجاړولو باندې اعتراف وکړ