ولې ځینې پاسپورټونه له نورو څخه ډېر ځواکمن دي؟
نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ولې ځینې پاسپورټونه له نورو څخه ډېر ځواکمن دي؟په داسې حال کې چې هره ورځ میلیونونه خلک د خپلو پاسپورټونو سره سفر کوي، ځینې پاسپورټونه خپلو لرونکو ته د سفر زیاته آزادي وړاندې کوي. د دې توپیر لاملونه څه دي؟
/ Archivo AFP
28 فبروري 2025

د هینلي او شریکانو او آرتون کپیټل لخوا خپور  شوي پاسپورټ شاخصونه د پاسپورټونو ځواک د هغو هیوادونو د شمیر له مخې اندازه کوي چې بې ویزې ورته سفر کیدای شي. د سنګاپور او جاپان په څیر هیوادونو پاسپورټونه له ۱۹۰ څخه زیاتو هیوادونو ته د ویزې پرته د سفر اسانتیا برابروي، په داسې حال کې چې د افغانستان، سوریې او پاکستان په څیر هیوادونو پاسپورټونه یو محدود حرکت چاپیریال وړاندې کوي.

د هینلي او شریکانو استازی بورک دمیرل یادونه کوي چې د شاخص معلومات د نړیوال هوايي ترانسپورت ټولنې (IATA) څخه ترلاسه شوي او د بیلابیلو سرچینو لخوا ملاتړ شوي دي.

په پاسپورټ ځواک اغیزه کوونکي عوامل کې اقتصادي ثبات، دوه اړخیزه سوداګریز حجم، د نفوس اندازه، او د ویزې سرغړونې احصایې شاملې دي.

د مهاجرت متخصص اوغور الټوندل وايي  چې د لوړ سرانه عوایدو لرونکي هیوادونه غښتلي پاسپورټونه لري ځکه چې له دې هیوادونو څخه د د نامنظمه کډوالۍ خطر ټیټ دی.

د شینګن ویزې غوښتنلیکونو لوړې د ردولو کچې د ځینو هیوادونو لپاره د هویت او کلتور پر بنسټ د تبعیضي پالیسیو شتون ښيي.

سیاسي بې ثباتي او کورنۍ شخړې هم په منفي توګه د پاسپورټ ځواک اغیزمن کوي.

خو د پاسپورټ درجه بندي منطق تل دومره ثابت نه دی. د مثال په توګه، سره له دې چې پاکستان په ځینو برخو کې د ځینو نورو هیوادونو په پرتله ښه شاخصونه لري، د دې پاسپورټ لږو هیوادونو ته د ویزې پرته ننوتل وړاندې کوي. دا د ګاونډیو هیوادونو سره د اړیکو او سیمه ایزو تړونونو له امله دی.

دیپلوماتیک او سوداګریز تړونونه د پاسپورټ ځواک په پام وړ توګه اغیزمن کوي. هغه هیوادونه چې د نړیوالو اړیکو له لارې د ویزې پرته سفر فرصتونه زیاتوي، لکه د متحده عربي اماراتو په بیلګه کې، د پاسپورټ په درجه بندۍ کې پورته ځي.

د عصري پاسپورټ اصلیت لومړۍ نړیوالې جګړې ته راګرځي. د جنګ په وخت کې امنیتي اندیښنې د سفر محدودیتونو د زیاتوالي لامل شوي وو.

نن ورځ، سره له دې چې د بایومټریک امنیت او ډیجیټل ډیټابیسونو له امله د هویت بدلول ستونزمن شوي، جیوپولیټیکي عوامل د سفر آزادي ټاکلو ته دوام ورکوي.

د جګړې سیمو څخه کډوالو سره  بیلابیل چلندونه کیږي. اوکرایني کډوالو ته ښودل شوې اسانتیا د کلتوري نږدېوالي، نژاد، او مذهب په څیر عواملو رول راسپړي.

په اروپا کې د ښي اړخې ګوندونو پورته کیدل او د کډوالو ضد دریځونو زیاتوالی د ویزې ردولو کچې لوړوي.

پاسپورټ د افرادو نړیوال تحرک او د ژوند فرصتونه په پام وړ توګه اغیزمن کوي. جیوپولیټیکي، اقتصادي، او ټولنیز عوامل یو پیچلی معادله رامنځته کوي چې د پاسپورټونو ځواک ټاکي.

وپلټۍ
راپورونه: د ایران لوړپوړي دفاعي چارواکي د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
د یکشنبې په سهار د کابل په مرکز کې د یوې چاودنې او ورپسې د پرله پسې ډزو غږونه اورېدل شوي.
ایران تایید کړه چې علي خامنه‌یي او د کورنۍ غړي یې د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې وژل شوي
اسرائیل د د ایران د دیني مشر خامنه‌یي او ولسمشر پزشکیان په ګډون د ایران لوړپوړي مشران په نښه کړل
اسرائیل پر ایران کې په یو ښوونځي برید کړی چې له امله يي لږ تر لږه ۴۰ تنه زده کوونکو ژوند د لاسه ورکړ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځه نښته او د پاکستان لخوا د افغانستان په څو ښارونو بمبار
د افغانستان او پاکستان ترمنځه یو ځل بیا درنده جګړه پيل شوې ده.