اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
چین امریکا ته خبرداری ورکړ چې د نوو تعرفو سره سوداګریزه جګړه بیا پیل نکړي.
چین د سه شنبې په ورځ د ټرمپ ادارې ته خبرداری ورکړ چې د راتلونکي میاشتې لپاره د خپلو توکو پر ګمرکي تعرفو د بیاځلي لوړولو له لارې د سوداګرۍ کړکېچ بیا پیل نه کړي.
چین امریکا ته خبرداری ورکړ چې د نوو تعرفو سره سوداګریزه جګړه بیا پیل نکړي.
/ Reuters

چین امریکا ته خبرداری ورکړ چې د نوو تعرفو سره سوداګریزه جګړه بیا پیل نکړي.

 چین د سه شنبې په ورځ د ټرمپ ادارې ته خبرداری ورکړ چې د راتلونکي میاشتې لپاره د خپلو توکو پر ګمرکي تعرفو د بیاځلي لوړولو له لارې د سوداګرۍ کړکېچ بیا پیل نه کړي، او ګواښ یې وکړ چې د هغو هېوادونو پر وړاندې به غبرګون وښيي چې د چین د اکمالاتي ځنځیرونو څخه د ایستلو لپاره له امریکا سره تړونونه کوي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ، خپلو سوداګریزو شریکانو ته خبر ورکړ چې د اګست له لومړۍ نېټې څخه به د متحده ایالاتو ګمرکي تعرفې په چټکۍ سره لوړې شي، وروسته له هغه چې هغه د اپرېل میاشتې تعرفې، پرته له لس سلنې څخه، د ډېرو هېوادونو لپاره وځنډولې ترڅو دوی ته د نړۍ له ستر اقتصاد سره د تړونونو کولو وخت ورکړي.

چین، چې په لومړي سر کې د ۱۰۰ سلنې څخه زیاتو تعرفو سره مخ شوی و، د اګست تر ۱۲ پورې وخت لري چې له سپینې ماڼۍ سره یو تړون ته ورسېږي ترڅو ټرمپ د اپرېل او مې په میاشت کې د تعرفو د تبادلې پر مهال لګول شوي اضافي محدودیتونه بیا عملي نکړي.

د خلکو ورځپاڼې په یوه تبصره کې وویل: "یوه خبره په څرګنده توګه روښانه ده: خبرې اترې او همکاري یوازینۍ سمه لار ده." دا تبصره د اوسني چین-امریکا سوداګریزو کړکېچونو په اړه شوې وه.

دغه مقاله د "ژونګ شینګ" په نوم لاسلیک شوې وه، چې معنی یې "د چین غږ" دی، او ورځپاڼه دا اصطلاح د بهرنیو چارو په اړه د خپل نظر څرګندولو لپاره کاروي.

بیجینګ د ټرمپ تعرفې "زورواکۍ" وبللې او زیاته یې کړه: "عمل ښودلې چې یوازې د اصولو په کلکه ساتلو سره یو څوک کولی شي خپل مشروع حقونه او ګټې په ریښتیني ډول خوندي کړي. د چین د  واکمن کمونیسټ ګوند رسمي ورځپاڼې د ټرمپ " وروستي ضرب الاجل" ته په اشارې سره ویلي دي چې  دغه څرګندونې د تعرفو د بلې جګړې لپاره زمینه برابروي که ټرمپ د هغه څه سره سم عمل وکړي.

د پیټرسن نړیوال اقتصاد انسټیټیوټ په وینا، د چین پر صادراتو د امریکا اوسط ګمرکي تعرفه اوس ۵۱.۱ سلنه ده، په داسې حال کې چې د امریکا  پر توکو د چین اوسط تعرفه ۳۲.۶ سلنه ده، او دواړه خواوو ټول تجارت پوښي.

ورځپاڼې همدارنګه د هغو سیمه ییزو اقتصادونو په اړه نیوکه وکړه چې له متحده ایالاتو سره د تعرفو د کمولو تړونونه کوي چې چین د خپلو اکمالاتي ځنځیرونو څخه وباسي.

تېره اوونۍ، ویتنام د تعرفې د کمولو تړون ترلاسه کړ چې د ۴۶ سلنې څخه ۲۰ سلنې ته راښکته شوه، په داسې حال کې چې هغه توکي چې له چین څخه "انتقال" شوي وي، د ۴۰ سلنې تعرفې تابع دي.

ورځپاڼې وویل: "چین په کلکه د هر هغه اړخ مخالفت کوي چې د تعرفې د امتیازاتو په بدل کې د چین ګټې قرباني کوي." او زیاته یې کړه: "که داسې وضعیت رامنځته شي، چین به یې ونه مني او د خپلو مشروع ګټو د ساتنې لپاره به په کلکه ځواب ووايي."

وپلټۍ
تورکیې او کاناډا د آزادې سوداګرۍ تړون په اړه خبرې اترې پیل کړې
د تورکیې اقتصاد د کال په لومړۍ ربع کې ۲.۵ سلنه وده کړې
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
اروپایي ټولنه له امریکا سره د سوداګریزې معاملې د نهایي کولو لپاره هوکړې ته ورسېده
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
د امریکا یو چارواکی وایي چې د امریکا او چین ترمنځ د نادرو ځمکنیو منرالونو تړون لا هم نافذ دی
اسیا د ایران د جګړې له امله د انرژۍ د شاکونو دویمې څپې ته چمتووالی نیسي
د تورکیې دفاعي شرکتونو د ساحا ۲۰۲۶ نندارتون کې د نږدې ۸ میلیارد ډالرو صادراتو تړونونه لاسلیک کړل
د اماراتو له خوا د اوپک (OPEC) پرېښودل؛ پر دغه سازمان لویه ضربه او د تېلو په بازار کې بدلونونه
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
د انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر: د هرمز تنګي د بندېدو له امله هره ورځ ۱۳ میلیونه بیرله تېل له لاسه وتلي
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
اوزبیکستان له افغانستان سره د غوراوي سوداګرۍ تړون تایید کړ
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
د طالبانو حکومت د پاکستاني دارو ګانو د بدیل د موندولو  په اړه اعلان افغانستان د درملو بازار ولړزاوه
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
چین په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ تر ټولو ستر بېړۍ جوړوونکی هېواد شو
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
د تورکیې د مرکزي بانک زیرمې د لومړي ځل لپاره له ۲۰۰ ملیارد ډالرو څخه واوښتې