نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د ناټو مشر د چین د وسله والو ځواکونو پراختیا او وده حیرانوونکې وبلله
د ناټو عمومي منشي مارک روټ د جاپان ټایمز سره په مرکه کې وویل: "راځئ چې د چین په اړه ساده فکر ونه کړو." هغه زیاته کړه: "د دوی د وسله والو ځواکونو جوړښت، د دفاعي صنعت په برخه کې پانګونې، او د دفاعي وړتیاوو پراختیا حیرانوونکې ده."
د ناټو مشر د چین د وسله والو ځواکونو پراختیا او وده حیرانوونکې وبلله
NATO's Secretary General Mark Rutte visits the JMSDF's naval base in Yokosuka. / Reuters

د ناټو سازمان مشر وویل چې د چین د وسله والو ځواکونو پراختیا او وده حیرانوونکې ده.

هغه دا څرګندونې جاپان  ته د خپل  سفر پر مهال وکړې.

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د ناټو له غړو، چې ډېری یې اروپایي هېوادونه دي، غوښتنه کړې چې خپل پوځي لګښتونه زیات کړي. په ورته وخت کې، ټرمپ غواړي چې د آسیا-پاسیفیک متحدین خپل پوځونه پیاوړي کړي ترڅو د چین پر وړاندې ودریږي او د شمالي کوریا مخه ونیسي.

روټ وویل: "په زیاتېدونکي ډول، امریکا غواړي چې ناټو په دې سیمه کې زیات دخیل شي. نه د پنځمې مادې په مفهوم کې، بلکې د ځواک ښودلو او د ناټو د غړو ترمنځ د ملاتړ په مفهوم کې."

د ناټو پنځمه ماده دا حکم کوي چې که پر یوه غړي هېواد برید وشي، ټول غړي به دا د ټولو پر وړاندې برید وګڼي او په ګډه به اقدام وکړي. روټ ټاکل شوې وه چې د سه شنبې په ورځ د یوکوسوکا سمندري هډې ته لاړ شي او د جاپان له لوړپوړو چارواکو سره وګوري، چې د چهارشنبې په ورځ د لومړي وزیر شیګیرو ایشیبا سره لیدنه هم پکې شامله وه.

په وروستیو کلونو کې، ناټو هڅه کړې چې له جاپان، سویلي کوریا، اسټرالیا او نیوزیلینډ سره اړیکې پیاوړې کړي، چې د "IP4" په نوم یادېږي، او د دوی مشران د ناټو په غونډو کې ګډون کوي. روټ تېره اوونۍ جاپان ټایمز ته وویل چې ناټو غواړي دا ملګرتیا یوې نوې کچې ته ورسوي، د معلوماتو شریکولو او د دفاعي صنعت په برخه کې د همکارۍ زیاتولو له لارې.

هغه وویل: "موږ باید له ګډو اعلامیو هاخوا لاړ شو... راځئ چې دا عملي کړو." دغه هالنډی، چې تېر اکتوبر د ناټو مشر شو، زیاته کړه،  جاپان له اروپایي هېوادونو سره پوځي همکاري زیاته کړې، او تېر نوامبر کې، توکیو او اروپایي اتحادیې د نوې امنیتي او دفاعي ملګرتیا اعلان وکړ.

د خپلې بهرنۍ پالیسۍ د یوې برخې په توګه، چین په دوامداره توګه د ناټو د هغو اقداماتو مخالفت کړی چې د دې اصلي سیمه ییز دفاعي اتحاد له رول څخه بهر دي. بیجینګ د ناټو په آسیا-پاسیفیک کې د ښکېلتیا نیوکه کوي، او وایي چې دا ډول اقدامات سیالي او شخړې رامنځته کوي، سیمه بې ثباته کوي او د هغې سوکالي زیانمنوي.

چین په دوامداره توګه له ناټو غوښتنه کړې چې خپل تمرکز دې په نړیواله سوله، ثبات، او امنیت کې د معنا لرونکو ونډو اخیستلو ته واړوي، پر ځای د دې چې کړکېچونه زیات کړي.

وپلټۍ
په ۲۰۲۵ کال کې تورکیې ته د راغلو کډوالو شمېر د تیر کال په پرتله ۲۵.۲ سلنه زیات شوی دی
ملګري ملتونه: په غزه کې نږدې ۱.۷ میلیونه بې ځایه شوي فلسطینیان له ناورین سره مخ دي
ایران دا ادعا رد کړه چې ګواکې ازادې شوې پیسې باید پر امریکايي توکو مصرف شي
مارکو روبیو منځني ختیځ ته خپل سفر پیل کړ؛ خلیجي متحدین د ایران په اړه د لازمو ځوابونو په تمه دي
روسیه وايي تېره شپه یې د اوکراین ۳۲۳ ډرون الوتکې نسکورې کړې دي
د امریکا سنا مجلس د جګړې د واکونو پریکړه لیک تصویب کړ
ملګرو ملتونو څېړنه:ماشومانو په قصدي ډول په نښه کول په غزه کې د اسرائیلو د روانې نسل وژنې یوه برخه ده
ولسمشر اردوغان د  پزشکیان سره په ټلیفوني خبرو کې د سیمه ییزې سولې لپاره د مرستې ژمنه وکړه
د اوکراین لخوا د روسیې په ورونژ ښار په توغندیز برید کې ۵ کسان وژل شوي دي.
ایران وايي چې له امریکا سره په سویس کې تخنیکي خبرې اترې پای ته ورسیدې
د کاناډا په مونټریال کې په ډزو کې یو پولیس او یو ملکي وګړی وژل شوي
افغان طالبانو یو پلاوی د کډوالو پر مسئلې د خبرو په موخه اروپا ته سفر کوي.
د ایران لوړپوړی مذاکره کوونکی: د هرمز تنګی به د تهران لخوا اداره کیږي
د قطر لومړی وزیر: د امریکا او ایران خبرې 'هیله بښونکې' دي، خو باید محتاط واوسو
د طالبانو محتسبینو شاوخوا ۲۰ تنه مرستندویه کارکوونکي د "لنډو ږیرو" له امله نیولي دي