لیدلوری
نړۍ
5 د لوستلو دقیقې
په واشنګټن کې پر سرتېرو له برید وروسته په امریکا کې مېشت افغانان له نامعلوم برخلیک سره مخ دي
هغه افغانان چې د نږدې دوو لسیزو جګړې پر مهال یې له امریکايي ځواکونو سره کار کړی و، یو وخت ورسره په متحده ایالاتو کې د کور ورکولو ژمنه شوې وه ترڅو هغوی د طالبانو له سخت دریځۍ او بې رحمۍ څخه خوندي وساتي.
په واشنګټن کې پر سرتېرو له برید وروسته په امریکا کې مېشت افغانان له نامعلوم برخلیک سره مخ دي
په واشنګټن کې پر سرتېرو له برید وروسته په امریکا کې مېشت افغانان له نامعلوم برخلیک سره مخ دي / Reuters

په واشنګټن کې پر سرتېرو له برید وروسته په امریکا کې مېشت افغانان له نامعلوم برخلیک سره مخ دي

هغه افغانان چې د نږدې دوو لسیزو جګړې پر مهال یې له امریکايي ځواکونو سره کار کړی و، یو وخت ورسره په متحده ایالاتو کې د کور ورکولو ژمنه شوې وه ترڅو هغوی د طالبانو له سخت دریځۍ او بې رحمۍ څخه خوندي وساتي.
خو وروسته له هغې چې تېره میاشت په واشنګټن کې د ملي ګارد دوه سرتېري، د راپورونو له مخې د یوه افغان وګړي له خوا په ډزو وویشتل شول – چې یو یې ووژل شو.  د دغو افغانانو برخلیک له ځنډ او خنډ سره مخ شوی، او ډېری یې اوس وېرېږي چې راتلونکی به څه ورپېښ کړي.
یوه ۳۱ کلن افغان چې د امریکا ګرین کارت لري، AFP ته وویل: "هر څوک وېرېږي."
"موږ وېرېږو چې خلک به د یوه افغان کس د جرمونو له امله زموږ په اړه قضاوت وکړي."
د لوېدیځې ویرجینیا د ملي ګارد ۲۰ کلنه متخصصه، سارا بیکسټروم، د خپلو ټپونو له امله مړه شوه، وروسته له هغه چې چارواکو دا برید "کمین ډوله" وباله. په دې برید کې د هغې ملګری، ۲۴ کلن انډریو ولف هم سخت ټپي شوی او د ژوند لپاره مبارزه کوي.
بله ورځ، ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ چې هغه د هغو هېوادونو څخه چې ده "د درېیمې نړۍ هېوادونه" بلل، د کډوالۍ ټول بهیر دروي، چې په کې افغانستان هم شامل دی. د هغه ادارې د ۱۹ هېوادونو د وګړو لپاره د استوګنې د ټولو جوازونو د بیاکتنې اعلان هم وکړ – چې د AFP د شمېرو له مخې، شاوخوا ۱.۶ میلیونه خلک کېږي.
اوس افغانان وېرېږي چې ښايي بېرته داسې یوه هېواد ته واستول شي چې د هغو اسلامپالو سخت دریځو له خوا اداره کېږي چې دوی یو وخت د هغوی د ماتولو لپاره کار کړی و.
مریم په ژړا وویل: "ما خپل کور په امریکا کې جوړ کړ، اوس دا زما کور دی. که زه له دې ځایه ووځم، نو چېرته به ځم؟"
د ټولو هغو افغانانو په څېر چې AFP د دې راپور لپاره ورسره خبرې کړې، مریم هم نه غوښتل نوم یې واخیستل شي، ځکه وېرېده چې د امریکا د کډوالۍ چارواکي به په غوسه شي.
هغې وویل: "کله چې ویده شم، سینه مې ډېره درنه او تشه احساسوم. داسې احساس کوم چې زه د هېڅ ځای نه یم."

سقوط

دې ۲۷ کلنې په کابل کې د امریکا په سفارت کې په پروژو کار کړی و، چېرته چې هغې د تعلیمي موادو په جوړولو کې مرسته کوله، چې د هغې په وینا طالبان یې په بد ډول معرفي کول.
کله چې د امریکا په مشرۍ نړیوال ځواکونه هلته وو، د هغې هېواد په عصري کېدو پیل وکړ او ښځو ته یې هغه حقونه ورکړل چې میندو یې نه درلودل.
هغې له لاس انجلس بهر خپل کور څخه وویل: "ما زده کړې وکړې، ما د خپل هېواد او ځان لپاره لوی خوبونه لیدل."
خو د ۲۰۲۱ کال په اګست کې، وروستي امریکايي ځواکونه په بېړه له افغانستان څخه ووتل، په داسې حال کې چې طالبانو په ټول هېواد کې پرمختګ وکړ او هغه بنسټونه یې ونیول چې امریکايي مالیه ورکوونکو یې د ملاتړ لپاره ملیاردونه ډالر لګولي وو.
په سلګونو زره افغانان له هېواده د وتلو لپاره په منډه شول، ځکه وېرېدل چې اسلامپال به له هر هغه چا غچ واخلي چې له لوېدیځ سره یې مرسته کړې وه.
خان، چې د خپلې مېرمنې د اسنادو په ګډون یې لسګونه نور اسناد چاپ کړي وو ترڅو ثابته کړي چې مېرمن یې په کلیفورنیا کې د امریکا اوسېدونکې ده، وویل: "هوايي ډګر ته ننوتل ډېر ګران وو."
هغه وویل: "نه اوبه وې، نه خواړه، هېڅ هم نه وو. او موږ څلور ورځې هلته تېرې کړې. د شپې ډېره یخنۍ وه."
خان، چې په یوه پوهنتون او یوه دولتي بانک کې یې کار کاوه، بالاخره په یوه الوتکه کې قطر او بیا جرمني ته ورسېد، مخکې له دې چې نیو جرسي ته یوړل شي، چېرته چې د هغه د شالید پلټنې او د اسنادو پروسس دوې میاشتې وخت ونیو.
"موږ په رښتیا له متحده ایالاتو مننه کوو. هغوی له موږ سره ډېره مرسته وکړه چې راشو... او خپل ژوند دلته بیا جوړ کړو."

وېره

خان وايي چې هغه په اناهایم، کلیفورنیا کې شپه او ورځ کار وکړ ترڅو پیسې سپما کړي، او ډېری وخت یې دوه دندې ترسره کولې. اوس هغه د کارول شویو موټرو خپل پلورنځی لري.
هغه یو درې منزله کور هم اخیستی، چې یوه برخه یې په کرایه ورکړې ترڅو د عاید یوه سرچینه ولري، او خپل ګرین کارت (د دایمي استوګنې جواز) یې هم ترلاسه کړی دی.
هغه وویل: "ما هوډ درلود چې د دسمبر په پای کې د تابعیت لپاره غوښتنه وکړم، خو له بده مرغه، په واشنګټن ډي سي کې له پېښې وروسته، هر څه ودرېدل."
"هر څوک وېرېږي، که هغه ګرین کارت ولري، د پارول حیثیت ولري، یا یې د پناه غوښتنې لپاره غوښتنه کړې وي، یا هر بل حیثیت چې لري، ټول وېرېږي."
"موږ ډېر خوبونه لرل، او اوس هره ورځ هر څه لا ډېر ستونزمن کېږي، او زموږ خوبونه، داسې ښکاري، چې بل لوري ته روان دي."
د مریم لپاره، چې د کلیفورنیا په اورنج کاونټي کې په یوه نادولتي موسسه کې کار کوي، یوازینۍ هیله یې دا ده چې د خپل ګرین کارت غوښتنلیک بیا پیل کړي او له ټولنې سره یې عادلانه چلند وشي.
هغې په واشنګټن کې د بریدګر په اړه وویل: "هغه څه چې دې کس وکړل، زموږ استازیتوب نه کوي."
"موږ ټول امریکا ته ژمن یو؛ موږ خاینان نه یو، بلکې ژوندي پاتې شوي یو."

 

وپلټۍ
ترامپ وايي؛ د منځمهالو ټاکنو له امله پر ایران "کامل" برید نه کوي
ترامپ د سپتمبر د ۱۱مې د پیښې د ۲۵مې کلیزې په یادغونډه کې ګډون کوي
اوکراین د روسیې په خاوره کې د جګړې په اوږدو کې ترټولو اوږد برید ترسره کړ
روسیه: "د اوکرایین جاسوس" چې د انګلیس ډیپلوماتانو په اړه یې معلومات راټولول ونیول شو
د چین په جنوب ختیځ جیانګشي کې د ځمک ښویېدنې له امله د مړو شمېر ۱۶ تنو ته ورسید
المان وايي داسې کوم شواهد شتون نلري چې روسیه دې د جګړې پای ته رسولو لپاره جدي خبرو اترو ته چمتو وي
د فیلیپین په پالوان ساحل کې د بېړۍ په اورلګېدنه کې پنځه کسان مړه شوي او له ۸۰ څخه ډیر خلک ورک دي
اروپايي ټولنې یوځل بیا تایید کړه چې د اسرائیلو میشت ځایونه د نړیوال قانون له مخې غیرقانوني دي
د نیپال-چین سرحدي سیلابونو له امله د مړو شمېر 1,410 ته لوړ شوی، او زرګونه خلک لا هم ورک دي
ولې اسرائیل د فالکلنډ ټاپوګانو په تنازعه کې د بریتانیا پر وړاندې د ارجنټاین ملاتړ کوي؟
په مالیزیا کې د چورلکې لوېدو له امله پنځو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی
د بریتانیا لومړي وزیر: په غزه کې د روان وضعیت پر وړاندې "چوپتیا او بې‌تفاوتي نشم غوره کولی
د مهمو خبرونو سرټکي
ایران ژمنه وکړه تر هغې به مقاومت وکړي ترڅو چې تیري کوونکي په "بشپړه توګه پښیمانه" شي
زیلینسکي اعلان وکړ چې روسیې په اوکراین کې د یوه ټلویزیوني چینل پر ودانۍ د بې‌ پیلوټه الوتکې برید وکړ
زیلینسکي:امریکا د روسیې او اوکراین د جګړې د ختمولو پر لارو چارو کار کوي، خو د روسیې بریدونه جاري دي
په کیف کې د روسیې د بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او لس نور ټپیان شوي دي
روسیې وویل جرمني په بن کې زموږ جنرال کونسلګري په بې بنسټه پلمو وتړله
سپاه پاسداران وايي، د امریکا بندیزونه واشنګټن ته د ایران په پرتله ډیر لګښت لرلی شي
اروپايي سیاستوالو په جرمني کې د افراطي ښي اړخي ګوند (AfD) پر تاریخي ایالتي بریا اندېښنه ښودلې