نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ملګري ملتونه: اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو له خوا د ځمکو غصب د نړیوال قانون ښکاره سرغړونه ده
ګوتریش پر اسرائیلو غږ وکړ چې "دا اقدامات سمدستي بیرته واخلي" او خبرداری یې ورکړ چې "په ځمکه کې اوسنۍ تګلاره د دوه دولتونو د حل امکانات له منځه وړي."
ملګري ملتونه: اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو له خوا د ځمکو غصب د نړیوال قانون ښکاره سرغړونه ده
ملګري ملتونه: اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو له خوا د ځمکو غصب د نړیوال قانون ښکاره سرغړونه ده / Reuters

د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش د دوشنبې په ورځ د اسرائیلو هغه پریکړه وغندله چې له مخې یې د اشغال شوې لویدیځې غاړې سیمې د "دولتي ملکیت" په توګه ډلبندي کړي دي.

د ګوتریش ویاند، سټیفن دوجاریک، په یوه خبري کنفرانس کې وویل: "عمومي منشي د اسرائیلو د حکومت د فبرورۍ د ۱۵مې پریکړه غندي چې د ۲۰۲۵ کال د مې میاشتې د کابینې له پریکړې وروسته یې د اشغال شوې لویدیځې غاړې په C سیمه کې د ځمکې د ثبتولو پروسیجر بیا پیل کړ." هغه خبرداری ورکړ چې دا اقدام کولی شي فلسطینیان له خپلو ملکیتونو بې برخې کړي او په سیمه کې پر ځمکو د اسرائیلو کنټرول پراخ کړي.

دوجاریک زیاته کړه: "دا ډول اقدامات، په شمول په اشغال شوې فلسطیني خاوره کې د اسرائیلو دوامداره شتون، نه یوازې بې ثباته کوونکي دي، بلکې لکه څنګه چې د عدالت نړیوالې محکمې یادونه کړې، غیرقانوني هم دي."

دا څرګندونې یوه ورځ وروسته له هغې وشوې چې د اسرائیلو حکومت د لویدیځې غاړې د فلسطیني ځمکې د "دولتي ملکیت" په توګه د ثبتولو وړاندیز تصویب کړ. د اسرائیلو دولتي خپرونو راپور ورکړی چې د مالیې وزیر بیزالیل سموتریچ، د عدلیې وزیر یاریف لیوین او د دفاع وزیر اسرائیل کاتز دا وړاندیز وړاندې کړی و.

فلسطینیان دا اقدامات د لویدیځې غاړې د رسمي الحاق لپاره یوه پیلامه او د دې سیمې د لویو برخو د عملي الحاق په لور یو ګام ګڼي، او وايي چې دا به د دوه دولتونو هغه حل له منځه یوسي چې د ملګرو ملتونو له خوا تایید شوی دی.

ګوتریش پر اسرائیلو غږ وکړ چې "دا اقدامات سمدستي بیرته واخلي" او خبرداری یې ورکړ چې "په ځمکه کې اوسنۍ تګلاره د دوه دولتونو د حل امکانات له منځه وړي."

دوجاریک مطبوعاتو ته وویل: "عمومي منشي یو ځل بیا ټینګار کوي چې په اشغال شوې لویدیځه غاړه کې، د ختیځ بیت المقدس په شمول، د اسرائیلو ټول میشت ځایونه او ورسره تړلی رژیم هیڅ قانوني اعتبار نه لري او د نړیوال قانون او د ملګرو ملتونو اړوندو پریکړه لیکونو ښکاره سرغړونه ده."

هغه دا هم وویل چې ګوتریش پر ټولو خواوو غږ وکړ چې "د تلپاتې سولې یوازینۍ لار، چې د امنیت شورا د اړوندو پریکړه لیکونو او نړیوال قانون سره سم د خبرو اترو له لارې د دوه دولتونو حل دی، وساتي."

د اوسلو تړونونه

د اشغال شوې لویدیځې غاړې اوسنی اداري جوړښت تر ډېره د ۱۹۹۳ کال د اوسلو له تړونونو څخه سرچینه اخلي، چې دا سیمه یې په A، B او C برخو ویشلې ده.

A سیمه، چې د اشغال شوې لویدیځې غاړې شاوخوا ۱۸ سلنه جوړوي، لوی فلسطیني ښارونه پکې شامل دي او د فلسطین تر ملکي او امنیتي کنټرول لاندې ده.

 B سیمه، چې د دې خاورې شاوخوا ۲۲-۲۳ سلنه جوړوي، د فلسطیني ملکي ادارې لاندې ده خو امنیتي کنټرول یې له اسرائیلو سره دی.

C سیمه، چې د اشغال شوې لویدیځې غاړې شاوخوا ۶۰ سلنه پوښي، په بشپړه توګه د اسرائیلو تر اشغال لاندې ده او د ملګرو ملتونو په وینا، د راتلونکي فلسطیني ښاري ودې، کرنې او څړځایونو لپاره ډیری ځمکې پکې شاملې دي. په C سیمه کې شاوخوا ۱۵۰،۰۰۰ فلسطینیان ژوند کوي.

وپلټۍ
شمالي کوریا د خپل اټومي وسله‌تون د پراخولو او نظامي استخباراتو د پیاوړي کولو هوډ وکړ
د حماس ویاند حازم قاسم د اسرائیلو له یوې هدفي وژنې (ترور) څخه روغ وتلی دی
سیمه‌ییز منځګړي د امریکا او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو او اټومي خبرو د بېرته پیلولو هڅه کوي
د افغانستان د کرکټ د پخواني چټک بالر شاپور ځدران جنازه د ځانګړو مراسمو په ترڅ کې خاورو ته وسپارل شوه
ایران په پنځو ولایتونو کې د امریکا په بریدونو کې د ۱۴ کسانو د وژل کېدو خبر ورکوي
په انقره کې د ناټو تر سرمشریزې وروسته د تورکیې او امریکا دفاعي اړیکې نوي پړاو ته داخلې شوې
ایران له نویو بریدونو وروسته امریکا ته خبرداری ورکړ: یوازې تهران به د هرمز تنګي برخلیک ټاکي
په غزه کې د اسرائیلو په بریدونو کې د لږترلږه ۱۰ وژل شویو فلسطینیانو په منځ کې درې ماشومان هم شامل دي
امريکا په ايران کې وروسته له هغې تازه بریدونه وکړل چې ټرمپ وویل اوربند «پای ته رسېدلی» دی
تورکیه او برتانیا په انقره کې د ناټو د سرمشریزې پر مهال نوی دفاعي تړون لاسلیک کړ
د پاکستان په سویل لویدیځ کې په نښته کې ۱۱ امنیتي سرتېري او ۱۹ ترهګر وژل شوي
د ناټو د انقرې سرمشریزې اعلامیه خپره شوه
روسیه: اوکراین د نړیوالې انرژۍ زیربناوو پر وړاندې د ترهګریزو کړنو تمایل لري
ناټو سازمان ۳۶ مه سرمشریزه د کوربه هیواد تورکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان په پرانیست وینا پیل شوه.
د امریکا ولسمشر ټرمپ وویل چې د ایران سره اوربند پایته رسیدلی خو مذاکرات کیدای شي دوام ومومي