ملګري ملتونه: اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو له خوا د ځمکو غصب د نړیوال قانون ښکاره سرغړونه ده

د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش د دوشنبې په ورځ د اسرائیلو هغه پریکړه وغندله چې له مخې یې د اشغال شوې لویدیځې غاړې سیمې د "دولتي ملکیت" په توګه ډلبندي کړي دي.

د ګوتریش ویاند، سټیفن دوجاریک، په یوه خبري کنفرانس کې وویل: "عمومي منشي د اسرائیلو د حکومت د فبرورۍ د ۱۵مې پریکړه غندي چې د ۲۰۲۵ کال د مې میاشتې د کابینې له پریکړې وروسته یې د اشغال شوې لویدیځې غاړې په C سیمه کې د ځمکې د ثبتولو پروسیجر بیا پیل کړ." هغه خبرداری ورکړ چې دا اقدام کولی شي فلسطینیان له خپلو ملکیتونو بې برخې کړي او په سیمه کې پر ځمکو د اسرائیلو کنټرول پراخ کړي.

دوجاریک زیاته کړه: "دا ډول اقدامات، په شمول په اشغال شوې فلسطیني خاوره کې د اسرائیلو دوامداره شتون، نه یوازې بې ثباته کوونکي دي، بلکې لکه څنګه چې د عدالت نړیوالې محکمې یادونه کړې، غیرقانوني هم دي."

دا څرګندونې یوه ورځ وروسته له هغې وشوې چې د اسرائیلو حکومت د لویدیځې غاړې د فلسطیني ځمکې د "دولتي ملکیت" په توګه د ثبتولو وړاندیز تصویب کړ. د اسرائیلو دولتي خپرونو راپور ورکړی چې د مالیې وزیر بیزالیل سموتریچ، د عدلیې وزیر یاریف لیوین او د دفاع وزیر اسرائیل کاتز دا وړاندیز وړاندې کړی و.

فلسطینیان دا اقدامات د لویدیځې غاړې د رسمي الحاق لپاره یوه پیلامه او د دې سیمې د لویو برخو د عملي الحاق په لور یو ګام ګڼي، او وايي چې دا به د دوه دولتونو هغه حل له منځه یوسي چې د ملګرو ملتونو له خوا تایید شوی دی.

ګوتریش پر اسرائیلو غږ وکړ چې "دا اقدامات سمدستي بیرته واخلي" او خبرداری یې ورکړ چې "په ځمکه کې اوسنۍ تګلاره د دوه دولتونو د حل امکانات له منځه وړي."

دوجاریک مطبوعاتو ته وویل: "عمومي منشي یو ځل بیا ټینګار کوي چې په اشغال شوې لویدیځه غاړه کې، د ختیځ بیت المقدس په شمول، د اسرائیلو ټول میشت ځایونه او ورسره تړلی رژیم هیڅ قانوني اعتبار نه لري او د نړیوال قانون او د ملګرو ملتونو اړوندو پریکړه لیکونو ښکاره سرغړونه ده."

هغه دا هم وویل چې ګوتریش پر ټولو خواوو غږ وکړ چې "د تلپاتې سولې یوازینۍ لار، چې د امنیت شورا د اړوندو پریکړه لیکونو او نړیوال قانون سره سم د خبرو اترو له لارې د دوه دولتونو حل دی، وساتي."

د اوسلو تړونونه

د اشغال شوې لویدیځې غاړې اوسنی اداري جوړښت تر ډېره د ۱۹۹۳ کال د اوسلو له تړونونو څخه سرچینه اخلي، چې دا سیمه یې په A، B او C برخو ویشلې ده.

A سیمه، چې د اشغال شوې لویدیځې غاړې شاوخوا ۱۸ سلنه جوړوي، لوی فلسطیني ښارونه پکې شامل دي او د فلسطین تر ملکي او امنیتي کنټرول لاندې ده.

 B سیمه، چې د دې خاورې شاوخوا ۲۲-۲۳ سلنه جوړوي، د فلسطیني ملکي ادارې لاندې ده خو امنیتي کنټرول یې له اسرائیلو سره دی.

C سیمه، چې د اشغال شوې لویدیځې غاړې شاوخوا ۶۰ سلنه پوښي، په بشپړه توګه د اسرائیلو تر اشغال لاندې ده او د ملګرو ملتونو په وینا، د راتلونکي فلسطیني ښاري ودې، کرنې او څړځایونو لپاره ډیری ځمکې پکې شاملې دي. په C سیمه کې شاوخوا ۱۵۰،۰۰۰ فلسطینیان ژوند کوي.