نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
روسیې او اوکراین د مسکو د "بریا ورځې" له مراسمو وړاندې پر یو بل درانه بریدونه کړي دي
روسیې او اوکراین د جمعې په ورځ پر یو بل لوی بریدونه ترسره کړل، چې ورسره د دویمې نړیوالې جګړې د لمانځلو په مناسبت د مسکو له خوا اعلان شوی دوه ورځنی یو اړخیز اوربند په بشپړ ډول له منځه تللی ښکاري.
روسیې او اوکراین د مسکو د "بریا ورځې" له مراسمو وړاندې پر یو بل درانه بریدونه کړي دي
روسیې او اوکراین د مسکو د "بریا ورځې" له مراسمو وړاندې پر یو بل درانه بریدونه کړي دي / Reuters

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي وویل: "د روسیې له لوري په جګړه کې حتی د اوربند کومه سمبولیکه هڅه هم ونه شوه." دا په داسې حال کې ده چې د اوکراین هوايي ځواکونو په وروستیو ساعتونو کې د ۵۶ روسي ډرون الوتکو د راغورځولو خبر ورکړی دی. زیلینسکي پر 'ایکس' (پخواني ټویټر) ولیکل: "لکه څنګه چې موږ په تېرو ۲۴ ساعتونو کې وکړل، اوکراین به نن هم د دښمن بریدونو ته ورته ځواب ورکړي."

زیلینسکي زیاته کړه چې روسیې د جګړې په لومړۍ کرښه کې د اوکراین پر سنګرونو د بېلابېلو ډوله ډرون الوتکو "له ۸۵۰ څخه ډېر بریدونه" او له ۱۴۰ څخه ډېر نور بریدونه کړي دي. بلخوا، د روسیې دفاع وزارت ویلي چې د دوی یو اړخیز اوربند له پیل وروسته یې په لومړیو ساعتونو کې ۲۶۴ اوکرایني ډرون الوتکې رانسکورې کړې دي.

اوکراین د روسیې دا لنډمهاله اوربند یو "تبلیغاتي اقدام" بللی چې موخه یې یوازې د می د نهمې د پوځي رسم ګذشت خوندي ساتل دي. دا مراسم د روسیې د مشر ولادیمیر پوتین لپاره یو له خورا مهمو هېوادپالو مراسمو څخه ګڼل کېږي.

د روسیې د اوربند له پیل څو ساعته وړاندې، زیلینسکي د روسیې متحدینو ته خبرداری ورکړ چې په دې مراسمو کې ګډون ونه کړي. هغه وویل: "موږ د ځینو هغو هېوادونو له خوا چې روسیې ته نږدې دي پیغامونه ترلاسه کړي چې وايي استازي یې مسکو ته د تګ پلان لري... په دې ورځو کې دا یو عجیبه غوښتنه ده. موږ یې سپارښتنه نه کوو."

زیلینسکي وړاندې وویل: "دوی له اوکراین څخه د خپل رسم ګذشت د ترسره کولو اجازه غواړي ترڅو په کال کې یو ځل د یو ساعت لپاره په خوندي ډول میدان ته راووځي او بیا بېرته وژنو ته دوام ورکړي."

د روسیې دفاع وزارت په غبرګون کې له اوسېدونکو او ډیپلوماټانو وغوښتل چې د اوربند پر مهال د اوکراین د احتمالي بریدونو له امله له کیف څخه ووځي. د بریتانیا د بهرنیو چارو وزارت دا ګواښونه "غیر مسؤلانه او بې ځایه" وبلل. په ورته وخت کې، د جرمني د بهرنیو چارو وزیر ویلي چې دوی به له کیف څخه خپل ډیپلوماټان ونه باسي او زیلینسکي هم ویلي چې د رخصتۍ په ورځو کې به په پلازمېنه کیف کې پاتې شي.

رسم ګذشت په خطر کې

روسیه هر کال د می په نهمې په 'سور مېدان'  کې د دویمې نړیوالې جګړې د بریا ورځ په لوی پوځي رسم ګذشت سره لمانځي. خو په وروستیو اونیو کې د اوکراین له خوا د ډرون بریدونو زیاتوالي په روسیه کې د دغو مراسمو په اړه اندېښنې پیدا کړې دي.

مسکو اعلان کړی چې د نږدې ۲۰ کلونو په جریان کې د لومړي ځل لپاره به په دغه مراسمو کې پوځي تجهیزات (ټانکونه او توغندي) شامل نه وي. د بهرنیو مېلمنو شمېر هم خورا کم شوی دی؛ یوازې د بیلاروس، مالیزیا او لاوس مشران به په کې ګډون وکړي. مسکو همدا راز تر شنبې پورې په ښار کې د انټرنیټ وقفه یي بندیزونه هم پیل کړي دي.

د جګړې د پای ته رسولو خبرې اترې تر ډېره پیکه شوې دي او اوس د ایران او امریکا ترمنځ روان کړکېچ د اوکراین موضوع تر سیوري لاندې راوستې ده. مسکو غوښتنه کوي چې اوکراین باید له هغو څلورو سیمو وځي چې روسیې یې د خپلولو ادعا کړې، خو دا شرطونه کیف ته په هېڅ صورت د منلو وړ نه دي.

 

وپلټۍ
په ۲۰۲۵ کال کې تورکیې ته د راغلو کډوالو شمېر د تیر کال په پرتله ۲۵.۲ سلنه زیات شوی دی
ملګري ملتونه: په غزه کې نږدې ۱.۷ میلیونه بې ځایه شوي فلسطینیان له ناورین سره مخ دي
ایران دا ادعا رد کړه چې ګواکې ازادې شوې پیسې باید پر امریکايي توکو مصرف شي
مارکو روبیو منځني ختیځ ته خپل سفر پیل کړ؛ خلیجي متحدین د ایران په اړه د لازمو ځوابونو په تمه دي
روسیه وايي تېره شپه یې د اوکراین ۳۲۳ ډرون الوتکې نسکورې کړې دي
د امریکا سنا مجلس د جګړې د واکونو پریکړه لیک تصویب کړ
ملګرو ملتونو څېړنه:ماشومانو په قصدي ډول په نښه کول په غزه کې د اسرائیلو د روانې نسل وژنې یوه برخه ده
ولسمشر اردوغان د  پزشکیان سره په ټلیفوني خبرو کې د سیمه ییزې سولې لپاره د مرستې ژمنه وکړه
د اوکراین لخوا د روسیې په ورونژ ښار په توغندیز برید کې ۵ کسان وژل شوي دي.
ایران وايي چې له امریکا سره په سویس کې تخنیکي خبرې اترې پای ته ورسیدې
د کاناډا په مونټریال کې په ډزو کې یو پولیس او یو ملکي وګړی وژل شوي
افغان طالبانو یو پلاوی د کډوالو پر مسئلې د خبرو په موخه اروپا ته سفر کوي.
د ایران لوړپوړی مذاکره کوونکی: د هرمز تنګی به د تهران لخوا اداره کیږي
د قطر لومړی وزیر: د امریکا او ایران خبرې 'هیله بښونکې' دي، خو باید محتاط واوسو
د طالبانو محتسبینو شاوخوا ۲۰ تنه مرستندویه کارکوونکي د "لنډو ږیرو" له امله نیولي دي