نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
روسیه او اوکراین د سولې خبرو له وړاندې په تورکیه کې یو بل ته سپکې سپورې وایي
د شخصي توهینونو تبادله له هغې پرېکړې وروسته شوې چې ولادیمیر پوتین خپل لوړپوړي چارواکي د استانبول غونډې ته نه ‌دي استولي۔
روسیه او اوکراین د سولې خبرو له وړاندې په تورکیه کې یو بل ته سپکې سپورې وایي
Military personnel stand guard outside the Turkish Presidency's Dolmabahce working office, in Istanbul / Reuters

روسیه او اوکراین د پنجشنبې په ورځ یو بل ملامت کړل، په داسې حال کې چې ټاکل شوې وه د درې کلونو وروسته په تورکیه کې د سولې د مستقیمو خبرو لپاره خبرې اترې ترسره شي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي روسیه د دې لپاره وغندله چې د خبرو لپاره یې "تش" پلاوی لیږلی دی. هغه د تورکیې په انقره کې د خپل تورکي سیال رجب طیب اردوغان سره د لیدنې لپاره راښکته شو.

د روسیې چارواکو په ځواب کې زیلنسکي ته "بې وسه" او "مسخره" وویل.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین به په دې خبرو کې ګډون ونه کړي، سره له دې چې په نړیواله کچه پرې فشار راوړل شوی و.

د دې پر ځای، د روسیې د خبرو اترو پلاوی چې د پنجشنبې په سهار استانبول ته رسیدلی، د کریملین یو سلاکار یې مشري کوي.

زیلنسکي د انقرې په هوایي ډګر کې وویل: "موږ باید د روسیې د پلاوي کچه او د هغوی واک وڅیړو، چې آیا دوی پخپله د کومې پرېکړې کولو وړتیا لري که نه." هغه زیاته کړه: "له هغه څه چې موږ ګورو، دا یوازې یو تش پلاوی ښکاري."

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل چې که په خبرو کې کومه مهمه پرمختګ وشي، نو ممکن د جمعې په ورځ تورکیې ته سفر وکړي.

د پوتین نه شتون، او د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف یا د بهرني سیاست سلاکار یوري اوشاکوف په څیر لوړ پوړو چارواکو نه ګډون، به د خبرو اترو اهمیت یا د پرمختګ احتمال کم کړي.

روسیې وویل چې خبرې به د ورځې په دویمه برخه کې ترسره شي، په داسې حال کې چې زیلنسکي وویل چې هغه به یوازې د اردوغان سره تر لیدنې وروسته خپله تګلاره وټاکي.

په استانبول کې د دولما باغچه ماڼۍ مخې ته سلګونه خبریالان راټول شوي وو، چیرې چې ویل کیږي خبرې به ترسره شي، د فرانس پریس خبریالانو راپور ورکړ.

د ۲۰۲۲ کال د فبرورۍ راهیسې د روسیې او اوکراین ترمنځ جګړه کې لسګونه زره کسان وژل شوي، او روسیې اوس د اوکراین شاوخوا پنځمه برخه خاوره لاندې کړې ده.

بې ‌وسه

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا د زیلنسکي د نیوکو په ځواب کې هغه ته سمدستي "بې‌ وسه" او "مسخره" وویل.

لاوروف زیلنسکي ته د دې لپاره "بې وسه" وویل چې هڅه یې وکړه پوتین په شخصي توګه خبرو ته راوبولي.

ټرمپ، چې د جګړې د ژر پای ته رسولو هڅه کوي، وویل که کوم پرمختګ وشي، نو ممکن تورکیې ته لاړ شي.

د ناټو په غونډه کې چې د تورکیې په انتالیا ښار کې ترسره شوه، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وویل چې واشنګټن بې صبره دی او د جګړې د پای ته رسولو لپاره هر ډول میکانیزم ته چمتو دی .

'عادلانه سوله'

پوتین د کییف او اروپایي مشرانو د فشار وروسته د مستقیمو خبرو غوښتنه وکړه، ترڅو د ۳۰ ورځو بشپړ اوربند ومني.

سره له دې چې ډیپلوماتیکې هڅې روانې دي، د مسکو او کییف دریځونه لا هم ډېر توپیر لري.

کریملین ولادیمیر میډینسکي د خپل لوړ پوړي مرکچي په توګه ټاکلی دی. میډینسکي په ۲۰۲۲ کال کې د ناکامو خبرو مشري کړې وه، چې په کې مسکو د اوکراین په خاوره پراخې ادعاوې کړې وې.

زیلنسکي وویل چې کییف یو لوړ پوړی پلاوی لیږلی دی، چې د بهرنیو چارو وزارت، د ولسمشر دفتر، پوځ او استخباراتي ادارې پکې شامل دي.

روسیه ټینګار کوي چې خبرې باید د جګړې "اصلي علتونه" په نښه کړي، چې په کې د اوکراین "نازیانو څخه پاکول" او بې وسلې کول شامل دي.

کییف د ۳۰ ورځو سمدستي اوربند غواړي او وایي چې خپلې خاورې به د روسیې برخه ونه مني.

خو زیلینسکي دا منلې ده چې اوکراین ممکن یوازې د ډیپلوماتیکو لارو له لارې یې بیرته ترلاسه کړي.

وپلټۍ
امریکا د منځني ختیځ لپاره امنیتی خبرداری خپور کړ
د اندونیزیا ولسمشر په یوه غونډه کې د «ازاد فلسطین» شعارونه ورکړل
په پاکستان کې د جومات ترڅنګ چاودنه کې د وژل شویو کسانو شمېر ۲۳ ته لوړ شو
د سکانډیناویا هوایي شرکت  اسرائیل ته د الوتنو د بیا پیلولو پلان لغوه کړ
په پاکستان کې د یوه جومات ترڅنګ چاودنه شوې چې له امله يي ۱۵ کسان وژل شوي او تر ۵۰ ډېر ټپیان دي
اوکراین وايي، د روسیې د بې پیلوټه الوتکې له برید وروسته د تنزانیا بیرغ لرونکې بیړۍ کپتان ووژل شو
روسيې او اوکراين په متقابلو بریدونو کې حساسې نقطې په نښه کړې
کانادا د بریتانیا په مشرۍ د مشترک بهرنیو عملیاتو په ځواکونو کې د غړیتوب غوښتنه وکړه
ترامپ: ایران په مستقیمه توګه له امریکا سره اړیکه نیولې او غواړي تړون وکړي
زیلینسکي روسیه په وروستیو اونیو کې یې دوه ځلې د هغه د الوتکې د ويشتلو په هڅې تورنه کړه.
د اروپايي ټولنې مشرې کاناډا ته د «ملګري غړي» پېشنهاد وکړ
پر منځني ختیځ کې د امریکا پر اډو د ایران له بریدونو وروسته د پراخو زیانونو راپور ورکړل شوی
د امریکا د استازو جرګې پر ایران د بریدونو د بندولو طرحه تصویب کړه
د امریکا په لاس انجلس ښار کې یوې چورلکې سقوط وکړ او وروسته يي اور واخیست.
جرمني اټکل کوي چې د  روسیې د هیبریډي بریدونو هدف په توګه به پاتې شي.
پنټاګون:ایران پر خلاف د علمیاتو لګښت له ۳۳ میلیاردو ډالرو څخه اوښتی او د مهماتو کمښت يي رامنځته کړی
په یونان کې د ناقانونه کډوالو د کښتۍ ډوبېدو له امله ۱ کس مړ او ۲۵ نور لا درکه شوي دي.
روسیه: د اوکراین په لوېدیځو سیمو کې مو د اوسپنې پټلۍ پر زېربناوو بریدونو کړي دي.
ټرمپ له ۲۵ کلونو وروسته د سېپټمبر ۱۱مې پیښه د ایران  له جګړې سره وتړله
پوټین د اوکراین خاوره کې د اروپايي پوځیانو احتمالي ځای پر ځای کول «له روسیې سره جګړه» وبلله.